Health and Social Care

Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi cytuno ar gynnwys y fframwaith prentisiaethau hwn. Dyma'r unig fframwaith prentisiaethau yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol sydd wedi'i gymeradwyo i'w ddefnyddio yng Nghymru sy'n gymwys i gael cyllid Medr.

ISSUE DATE: 01/05/2026 ACW Framework Number: FR05110

Cynnwys y Rhaglen Ddysgu

Rhaid i’r rhaglen ddysgu gynnwys tair elfen orfodol:

cymwysterau
sgiliau hanfodol
hyfforddiant yn y gwaith / y tu allan i’r gwaith.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 2 - Sector Iechyd a Gofal Cymdeithasol yw 77 credyd

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Gofal Cymdeithasol (Oedolion) yw 77 credyd

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 3 – Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd yw 92 credyd

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 3 – Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Gofal Cymdeithasol (Oedolion) yw 92 credyd

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Gofal Cymdeithasol (Plant a Phobl Ifanc) yw 92 credyd.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol yw 62 credyd.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol yw 52 credyd.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol yw 120 credyd.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion/Cysylltu Bywydau yw 45 credyd.

Yr isafswm credyd sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 5 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer yw 120 credyd.

Gofynion mynediad

Lefel 2
There are no formal entry requirements; however, please see the annex for further guidance.

Lefel 3
There are no formal entry requirements; however, please see the annex for further guidance.

Lefel 4
There are no formal entry requirements; however, please see the annex for further guidance.

Lefel 5
Learners are required to complete the Level 4 Preparing for Leadership and Management qualification prior to undertaking this qualification. However, funding may be available to allow learners to complete this qualification while undertaking the Level 5 framework. Please see the annex for further guidance.

Rhaglen(ni) dd/dysgu'r llwybr prentisiaeth

Lefel 2: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd

Lefel 2: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd Cymwysterau

Rhaid i gyfranogwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth / Craidd a Chymhwysedd / Ymarfer canlynol:

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1253/4	35	350	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	30	300	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion a Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	48	480	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 2: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	1	6
Cymhwyso Rhif	1	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 2: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd	350	420

Hyfforddiant y tu allan i’r gwaith: Hyfforddiant sy'n digwydd y tu allan i ddyletswyddau gwaith rheolaidd. Mae'n cynnwys unrhyw weithgaredd dysgu strwythuredig fel cyfarwyddo, tiwtora, asesu neu adolygu cynnydd. Mae enghreifftiau'n cynnwys astudio preifat, hyfforddi personol, mentora, e-ddysgu, dysgu o bell, neu sesiynau yn yr ystafell ddosbarth.

Hyfforddiant yn y gwaith: Hyfforddiant yn ystod gweithgareddau gwaith arferol. Mae sgiliau’n cael eu meithrin, eu hymarfer a’u rhoi ar waith fel rhan o dasgau bob dydd yn y gweithle.

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm y cymwysterau Gwybodaeth/Craidd yn o leiaf 30 credyd, ac mae'r cymwysterau Cymhwysedd/Ymarfer yn o leiaf 35 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn sgôr credyd o 77.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith ar gyfer y Llwybr hwn - yw o leiaf 770 o oriau hyfforddi. (dros 12 mis)

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 1 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 1 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif

2. Level 2: Health and Social Care - Social Care (Adults)

2. Level 2: Health and Social Care - Social Care (Adults) Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth / Craidd a Chymhwysedd / Ymarfer isod:

Lefel 2 -Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Ymarfer (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1253/4	35	350	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	30	300	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion a Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	48	480	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

2. Level 2: Health and Social Care - Social Care (Adults)	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	1	6
Cymhwyso Rhif	1	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
2. Level 2: Health and Social Care - Social Care (Adults)	350	420

Hyfforddiant yn y gwaith: Hyfforddiant yn ystod gweithgareddau gwaith arferol. Mae sgiliau’n cael eu meithrin, eu hymarfer a’u rhoi ar waith fel rhan o dasgau bob dydd yn y gweithle.

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith ar gyfer y Llwybr hwn - yw o leiaf 770 o oriau hyfforddi. (dros 12 mis)

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 1 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 1 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif

1.Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd

1.Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth / Craidd a Chymhwysedd / Ymarfer isod:

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Ymarfer (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1253/6	50	500	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Craidd (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	30	300	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion a Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	48	480	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

1.Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	1	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
1.Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Sector Iechyd	500	420

Hyfforddiant yn y gwaith: Hyfforddiant sy’n digwydd yn ystod gweithgareddau gwaith arferol. Mae sgiliau’n cael eu meithrin, eu hymarfer a’u rhoi ar waith fel rhan o dasgau bob dydd yn y gweithle.

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm y cymwysterau Gwybodaeth/Craidd yn isafswm o 30 credyd, ac mae'r cymwysterau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 50 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn sgôr credyd o 92 credyd.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith - ar gyfer y Llwybr hwn yw 920 o oriau hyfforddi (dros 18 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif

Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care (Oedolion)

Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care (Oedolion) Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth / Craidd a Chymhwysedd / Ymarfer isod:

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Ymarfer (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1253/6	50	500	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Craidd (Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	30	300	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion a Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	48	480	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care (Oedolion)	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	1	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 3: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care (Oedolion)	350	420

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm y cymwysterau Gwybodaeth/Craidd yn isafswm o 30 credyd, ac mae'r cymwysterau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 35 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn sgôr credyd o 77.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith - ar gyfer y Llwybr hwn yw 770 o oriau hyfforddi (dros 12 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care(Plant a Phobl Ifanc)

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care(Plant a Phobl Ifanc) Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth / Craidd a Chymhwysedd / Ymarfer isod:

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Cymhwyster Ymarfer (Plant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1253/5	50	500	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Level 2 - Health and Social Care: Core (Adults)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	30	300	Cyfun	English-Welsh

Lefel 2 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Craidd (Oedolion a Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1238/4	48	480	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care(Plant a Phobl Ifanc)	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	1	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 3 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Social Care(Plant a Phobl Ifanc)	500	420

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith ar gyfer y Llwybr hwn yw 920 o oriau hyfforddi (dros 18 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 credyd / 60 GLH Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru Cyfathrebu
6 credyd / 60 GLH Lefel 1 Sgiliau Hanfodol Cymru Cymhwyso Rhif.

Lefel 4: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Lefel 4: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol Cymwysterau

Rhaid i gyfranogwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer isod, gyda'r opsiwn ychwanegol o Baratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol ar Lefel 4.

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain cefnogaeth ar gyfer lleihau arferion cyfyngol drwy ddulliau cadarnhaol ar gyfer ymddygiad)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	63	630	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gyda salwch meddwl)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	62	620	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gyda dementia)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	65	650	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gydag anabledd dysgu/awtistiaeth)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	65	650	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc anabl)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	63	630	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc sy’n derbyn gofal)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	62	620	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Arwain ymarfer gyda theuluoedd/gofalwyr)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/3977/8	65	650	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol - (Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1260/5	60	600	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Gweler Atodiad 1 am y berthynas rhwng y cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer.

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 4: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	2	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 4: Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol	340	400

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm credydau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 62 credyd gydag opsiwn o 60 credyd Gwybodaeth. Gyda'r cymwysterau ESQ gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 74 credyd.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a'r tu allan i'r gwaith - ar gyfer y llwybr hwn yw 740 o oriau hyfforddi (dros 24 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Llythrennedd Digidol (Dewisol)

Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol

Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill un o'r cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer isod, gyda'r opsiwn ychwanegol o Baratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol ar Lefel 4.

Lefel 4 mewn Eiriolaeth Annibynnol (Eiriolaeth Annibynnol gydag Oedolion)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/5	52	520	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 mewn Eiriolaeth Annibynnol (Eiriolaeth Annibynnol gyda Phlant a Phobl Ifanc)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/5	54	540	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 mewn Eiriolaeth Annibynnol (Eiriolaeth Iechyd Meddwl Annibynnol)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/5	54	540	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Lefel 4 mewn Eiriolaeth Annibynnol (Eiriolaeth Iechyd Meddwl Annibynnol)
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/5	58	580	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Gweler Atodiad 2 am y berthynas rhwng y cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer.

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	2	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol	110	530

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm credydau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 52 credyd gydag opsiwn o 60 credyd Gwybodaeth. Gyda'r cymwysterau ESQ gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 64 credyd

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith ar gyfer y Llwybr hwn yw 640 o oriau hyfforddi (dros 24 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Llythrennedd Digidol (Dewisol)

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol – Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol – Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol Cymwysterau

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/9	120	1200	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Gweler Atodiad 3 am y berthynas rhwng y cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer.

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol – Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	2	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol – Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol	580	740

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm credydau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 120 credyd. Gyda'r cymwysterau ESQ gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 132 credyd.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith ar gyfer y Llwybr hwn yw 1,320 o oriau hyfforddi (dros 24 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Llythrennedd Digidol (Dewisol)

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau Cymwysterau

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/4016/6	45	450	Cyfun	Saesneg-Cymraeg

Gweler Atodiad 4 am y berthynas rhwng y cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer.

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	2	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau	270	300

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm credydau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 45 credyd. Gyda'r cymwysterau ESQ gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 67 credyd.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a’r tu allan i’r gwaith - ar gyfer y llwybr hwn yw 570 o oriau hyfforddi (dros 18 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Llythrennedd Digidol (Dewisol)

Lefel 5: Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer

Lefel 5: Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer Cymwysterau

Rhaid i ddysgwyr ennill y cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer isod:
Sylwch: Mae Tystysgrif Lefel 4 Camu Ymlaen i Reoli Prifysgol De Cymru yn brocsi derbyniol sy'n cael ei gydnabod gan y diwydiant ar gyfer Lefel 4 Paratoi i Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Lefel 4 - Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1260/5	60	600	Gwybodaeth	Saesneg-Cymraeg

Lefel 5 - Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer
Corff Dyfarnu	Rhif y Cymhwyster	Gwerth Credyd	Cyfanswm Amser y Cymhwyster	Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun	Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds	C00/1260/7	120	1200	Cymhwysedd	Saesneg-Cymraeg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 5: Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer	Lefel	Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu	2	6
Cymhwyso Rhif	2	6

Saesneg-Cymraeg yw ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Llwybr	Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith	Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 5: Arwain a Rheoli Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer	1200	720

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

Mae cyfanswm credydau Gwybodaeth a Chymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 180 credyd. Gyda'r cymwysterau ESQ gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 192 credyd.

Cyfanswm yr oriau hyfforddi - sy'n cynnwys dysgu yn y gwaith a'r tu allan i'r gwaith - ar gyfer y llwybr hwn yw 1,920 o oriau hyfforddi (dros 36 mis).

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cyfathrebu
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Cymhwyso Rhif
6 chredyd / 45 o Oriau Dysgu dan Arweiniad Lefel 2 Sgiliau Hanfodol Cymru mewn Llythrennedd Digidol (Dewisol)

Gofynion eraill ychwanegol

Mae angen gwiriadau DBS manwl ac efallai y bydd rhai troseddau'n atal prentisiaid rhag gweithio yn y sectorau hyn.

Rolau swydd

Ewch i fframwaith cymwysterau Gofal Cymdeithasol Cymru i weld swyddi penodol ym maes gofal cymdeithasol. Bydd hwn yn egluro pa gymwysterau sy'n ofynnol ar gyfer cofrestru ac sy'n cael eu hargymell ar gyfer ymarfer.

Lefel 2 sector iechyd

Swydd

Disgrifiad o’r swydd

Gweithiwr cymorth gofal iechyd neu

Gynorthwyydd gofal iechyd

Mae'r rolau hyn yn darparu cymorth hanfodol i weithwyr gofal iechyd proffesiynol o ran rhoi diagnosis, trin a gofalu am gleifion.

Mae llawer ohonynt yn gofalu am lesiant a chysur cleifion. Maent yn gweithio mewn amrywiaeth o leoliadau, yn dibynnu ar eu rôl, gan gynnwys mewn clinigau, yng nghartrefi pobl ac mewn ysbytai.

Lefel 2 sector gofal cymdeithasol

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Gweithiwr gofal yn y cartref	Cefnogi unigolion i fyw yn eu cartrefi eu hunain, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.
Gweithiwr gofal yn y cartref - Gweithiwr ailalluogi	Cefnogi pobl (fel uchod) i ddatblygu neu adennill sgiliau bywyd a gollwyd oherwydd anabledd neu drawma fel symudedd, siopa, coginio.
Gweithiwr cartref gofal i oedolion	Darparu cefnogaeth a gofal i unigolion mewn lleoliad gofal preswyl, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.
Cynorthwyydd / swyddog Gwasanaeth dydd i oedolion	PrDarparu cymorth a gofal i unigolion mewn lleoliad gofal dydd, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.ovide support and care to individuals within a day care setting, for example older people, people with learning disabilities, people with mental ill health, people who are physically disabled, people with chronic health conditions.

Lefel 3 sector gofal cymdeithasol

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Uwch weithiwr / goruchwyliwr neu gydlynydd Gofal yn y cartref	Cefnogi unigolion i fyw yn eu cartrefi eu hunain, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.
Uwch weithiwr ailalluogi Gofal yn y cartref	Cefnogi pobl (fel uchod) i ddatblygu neu adennill sgiliau bywyd a gollwyd oherwydd anabledd neu drawma fel symudedd, siopa, coginio.
Uwch weithiwr Cartref gofal i oedolion	Darparu cymorth a gofal i unigolion mewn lleoliad gofal preswyl, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.
Uwch swyddog Gwasanaeth dydd i oedolion	Darparu cymorth a gofal i unigolion mewn lleoliad gofal dydd, er enghraifft pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, pobl â salwch meddwl, pobl ag anabledd corfforol, pobl â chyflyrau iechyd cronig.
Gweithiwr gofal preswyl / Uwch weithiwr llety diogel	Darparu cymorth a gofal i blant a phobl ifanc mewn lleoliad gofal preswyl.
Gweithiwr preswyl mewn ysgol arbennig	Darparu cymorth i fyw’n annibynnol a’i hyrwyddo drwy ddatblygu sgiliau cymdeithasol, annibynnol, hunangymorth a bywyd priodol.
Gweithiwr / Dirprwy reolwr Canolfan breswyl i deuluoedd	Darparu llety i blant a'u rhieni (neu unrhyw berson sy'n gofalu am y plentyn): lle mae gallu'r rhieni i ymateb i anghenion y plentyn ac i ddiogelu llesiant y plentyn yn cael ei fonitro neu ei asesu, a lle mae'r rhieni yn cael y gofal a'r cymorth sy'n cael ei ystyried yn angenrheidiol.e accommodation for children and their parents (or any person who is looking after the child) where:
Swyddog / Uwch swyddog Gwasanaeth dydd i blant	Pwrpas y gwasanaethau hyn yw cynorthwyo plant a theuluoedd i gael mynediad at amrywiaeth eang o weithgareddau sydd â'r nod o gryfhau llesiant a chynhwysiant cymdeithasol unigolion.

.Visit the Social Care Wales qualification framework to find the qualifications needed for specific job roles in social care roles. It explains which qualifications are required for registration and recommended for practice.

To explore different job roles in the health and social care sector, visit the WeCare Wales website to read real people’s stories.

Lefel 4 - Independent Advocacy

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Uwch weithiwr gofal mewn cartref gofal i oedolion	Mae uwch weithiwr mewn cartref gofal i oedolion yn darparu gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y person i unigolion, sy’n eu helpu i gael canlyniadau cadarnhaol. Bydd hefyd yn ysgwyddo dyletswyddau goruchwylio ychwanegol.
Dirprwy reolwr cartref gofal i oedolion	Mae'r dirprwy reolwr yn cefnogi ac yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth a bydd, pan fydd angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Gweithiwr mewn llety diogel	Mae gweithiwr mewn llety diogel yn rhoi gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y plentyn i blant a phobl ifanc, i’w helpu i gael canlyniadau cadarnhaol.
Gweithiwr gofal preswyl i blant	Mae gweithiwr gofal preswyl i blant yn rhoi gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y plentyn i blant a phobl ifanc, i’w helpu i gael canlyniadau cadarnhaol.
Uwch weithiwr gofal mewn darpariaeth gofal preswyl i blant	Mae uwch weithiwr gofal mewn darpariaeth gofal preswyl i blant yn rhoi gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y plentyn i blant a phobl ifanc, i’w helpu i gael canlyniadau cadarnhaol. Bydd hefyd yn ysgwyddo dyletswyddau goruchwylio ychwanegol.
Dirprwy reolwr gofal preswyl i blant	Mae'r dirprwy reolwr gofal preswyl i blant yn cefnogi ac yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth a bydd, pan fydd angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Cynorthwyydd gwasanaeth dydd i oedolion	Bydd y cynorthwyydd yn helpu unigolion i gymryd rhan mewn gweithgareddau, yn unol â’u cynllun gofal a chymorth a’u canlyniadau llesiant personol.
Swyddog gwasanaeth dydd i oedolion	Bydd y swyddog hwn yn darparu cymorth a gweithgareddau gwasanaethau dydd sy'n canolbwyntio ar y person i unigolion, yn unol â’u cynllun gofal a chymorth a’u canlyniadau llesiant personol.
Dirprwy reolwr / uwch swyddog gwasanaeth dydd i oedolionAdult day service deputy manager / senior officer	Mae'r rolau hyn yn cefnogi'r gwaith o gydlynu'r ddarpariaeth o wasanaethau dydd sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gan gynnwys rheoli adeiladau a staff pan fo hynny'n briodol. Mae'r dirprwy yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth â nifer o swyddogaethau rheoli allweddol, a bydd yn dirprwyo ar ei ran pan fo angen.
Swyddog gwasanaeth dydd i blant	Mae'r swyddog hwn yn darparu cymorth a gweithgareddau gwasanaethau dydd sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn i blant a’u teuluoedd, yn unol â’u cynllun gofal a chymorth a’u canlyniadau llesiant personol.Provides person-centred day service activities and support for children and their families in accordance with their care and support plan and personal well-being outcomes.
Dirprwy reolwr / uwch swyddog gwasanaeth dydd i blant	Mae'r rolau hyn yn cefnogi'r gwaith o gydlynu'r ddarpariaeth o wasanaethau dydd sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gan gynnwys rheoli adeiladau a staff pan fo hynny'n briodol. Mae'r dirprwy yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth â nifer o swyddogaethau rheoli allweddol, a bydd yn dirprwyo ar ei ran pan fo angen.
Gweithiwr cymorth gofal cartref (oedolion a phlant)	Mae gweithwyr cymorth gofal cartref yn rhoi gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y person neu blentyn i unigolion, i’w helpu i gael canlyniadau cadarnhaol ac i barhau i fod yn annibynnol yn eu cartrefi.
Goruchwyliwr / uwch weithiwr gofal cartref (gwasanaethau i oedolion a phlant)	Mae uwch weithiwr gofal cartref yn rhoi cymorth sy'n canolbwyntio ar y person neu blentyn i unigolion, i’w helpu i gael canlyniadau cadarnhaol. Bydd yn ysgwyddo dyletswyddau goruchwylio hefyd.
Cydlynydd gwasanaeth gofal yn y cartref (oedolion a phlant)	Y cydlynydd gwasanaeth gofal yn y cartref sy'n gyfrifol am gydlynu gweithwyr gofal a chymorth cartref yn eu dyletswyddau bob dydd.
Dirprwy reolwr gofal yn y cartref (oedolion a phlant)	Mae'r dirprwy reolwr gofal cartref yn cefnogi ac yn cynorthwyo’r rheolwr a bydd, pan fo angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Gweithiwr cymorth mewn canolfan breswyl i deuluoedd	Mae gweithiwr cymorth mewn canolfan breswyl i deuluoedd yn darparu gofal a chymorth sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn i deuluoedd.
Dirprwy reolwr canolfan breswyl i deuluoedd	Mae dirprwy reolwr canolfan breswyl i deuluoedd yn cefnogi ac yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth a bydd, pan fydd angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Gweithiwr cymorth ym maes gwaith cymdeithasol	Mae gweithiwr cymorth yn darparu gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar y person i unigolion (oedolion neu blant), sy'n eu galluogi i fyw yn annibynnol a sicrhau eu canlyniadau llesiant personol.
Gweithwyr preswyl mewn ysgol arbennig	Mae gweithwyr preswyl mewn ysgolion arbennig yn cefnogi'r gwaith o ddarparu addysg a llety i blant ag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY), Awtistiaeth a chyflyrau sy'n cyd-ddigwydd, anableddau dysgu a chorfforol.

Lefel 4 - Ymarferydd gwasanaethau cymdeithasol

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Ymarferydd gwasanaethau cymdeithasol	Mae ymarferydd gwasanaethau cymdeithasol yn gweithio mewn partneriaeth ag asiantaethau a gweithwyr proffesiynol eraill i hyrwyddo canlyniadau sy’n canolbwyntio ar y person ar gyfer unigolion sydd ag anghenion gofal a chymorth ac mewn cymunedau. Bydd yn cynnwys rhai cyfrifoldebau ar gyfer cynllunio ac asesu gofal a chymorth ffurfiol.

Lefel 4 Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Dirprwy reolwr neu reolwr cynorthwyol lleoli oedolion / cysylltu bywydau	Mae dirprwy reolwr lleoli oedolion/cysylltu bywydau yn cefnogi ac yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth a bydd, pan fydd angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Cydlynydd lleoli oedolion / cysylltu bywydau	Mae’r cydlynydd lleoli oedolion/cysylltu bywydau yn gyfrifol am asesu, monitro a goruchwylio gofalwyr lleoli oedolion/cysylltu bywydau.

Lefel 5 – Leadership and management

Swydd	Disgrifiad o’r swydd
Rheolwr gofal cartref (oedolion neu blant a phobl ifanc)	Y rheolwr sy’n pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr gofal preswyl i blant	Y rheolwr gofal preswyl i blant fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr canolfan breswyl i deuluoedd	Rheolwr y ganolfan breswyl i deuluoedd fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr preswyl mewn ysgol arbennig	Rheolwr yr ysgol arbennig fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr llety diogel	Rheolwr y llety diogel fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr cartref gofal i oedolion	Y rheolwr fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.
Rheolwr gwasanaethau dydd i oedolion	Y rheolwr fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn diwallu anghenion gwasanaeth cyffredinol.
Rheolwr gwasanaethau dydd i blant	Y rheolwr fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn diwallu anghenion gwasanaeth cyffredinol.
Rheolwr gwasanaeth eirioli (oedolion neu blant a phobl ifanc)	Y rheolwr gwasanaethau eirioli fydd yn gyfrifol am gyfeiriad gweithredol y ddarpariaeth eiriolaeth annibynnol, ac am gynnal y ddarpariaeth yn effeithiol er mwyn cyflawni’r datganiad o ddiben.
Dirprwy reolwr neu reolwr cynorthwyol lleoli oedolion / cysylltu bywydau	Mae dirprwy reolwr lleoli oedolion/cysylltu bywydau yn cefnogi ac yn cynorthwyo rheolwr y gwasanaeth a bydd, pan fydd angen, yn dirprwyo ar ran y rheolwr.
Rheolwr lleoli oedolion / cysylltu bywydau	Y rheolwr lleoli oedolion/cysylltu bywydau fydd yn pennu cyfeiriad gweithredol y gwasanaeth, ac yn trefnu bod y gwasanaeth yn cael ei ddarparu’n effeithiol er mwyn cyflawni datganiad o ddiben y lleoliad.

Dilyniant

Lefel 2

Symud ymlaen i'r brentisiaeth

Bydd prentisiaid yn dod o amrywiaeth eang o gefndiroedd, gan gynnwys:

ysgolion a cholegau
gwaith
profiad gwaith
diweithdra (o bosibl drwy gyrsiau cyn cyflogi)
hyfforddiant neu brofiad yn y sector
ar ôl colli swydd
cymwysterau gwybodaeth galwedigaethol o'r sector (yn enwedig cymwysterau Lefel 1 a 2)
Cymdeithas Bagloriaeth Cymru (PLL), Iechyd a Datblygiad. Dysgwyr cyn-16 yn dilyn Bagloriaeth Cymru Cenedlaethol/Sylfaen CBAC
Sgiliau Sylfaenol neu Allweddol/Sgiliau Hanfodol Cymru.

Symud ymlaen o'r brentisiaeth

Mae symud ymlaen yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol yn rhoi amrywiaeth eang o gyfleoedd i brentisiaid ymgymryd â rolau a chyfrifoldebau newydd. Ni ddylid ystyried symud ymlaen fel rhywbeth fertigol yn unig chwaith. Mewn rhai achosion, gall symud ymlaen i rôl arall ar yr un lefel fod yr un mor werth chweil gan ei fod yn cynnig cyfle i ddatblygu sgiliau a gwybodaeth newydd. Gall hyn gynnwys arbenigo mewn gweithio gyda grŵp penodol o bobl, er enghraifft cefnogi pobl ag anawsterau dysgu neu ddementia, neu weithio mewn lleoliad penodol fel cefnogi pobl gartref.

Symud ymlaen i brentisiaeth Lefel 3 mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (ar gyfer y prentisiaid hynny lle mae cyfleoedd gwaith ar gael)

Cofiwch nad yw prentisiaethau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol wedi'u cynllunio i symud ymlaen o ran lefelau, yn hytrach maent yn gysylltiedig â swyddi a swyddogaethau. Ni all dysgwyr symud ymlaen oni bai eu bod yn ymgymryd â rôl a chyfrifoldebau newydd. Rhaid i ddysgwyr fod yn ymgymryd â thasgau Lefel 3 yn eu swydd er mwyn gallu cwblhau'r brentisiaeth Lefel 3. Mae hyn yn ofynnol i ddangos cymhwysedd galwedigaethol.

Gellid symud ymlaen i rai swyddi eraill gyda'r cymwysterau neu'r profiad priodol.

Uwch weithiwr / Uwch swyddog gofal / Goruchwyliwr (ar Lefel 3 gyda mwy o gyfrifoldebau, arbenigedd ac ymreolaeth)
Uwch swyddog gwasanaeth dydd i oedolion neu blant
Dirprwy reolwr
Gweithiwr cymorth gofal iechyd
Gweithiwr cymorth mamolaeth
Gweithiwr cymorth ffisiotherapi
Gweithiwr cymorth therapi galwedigaethol
Gweithiwr cymorth deieteg
Gweithiwr cymorth iaith a lleferydd.

Nid yw'r rhestr uchod yn hollgynhwysfawr a gall teitlau swyddi amrywio yn ôl cyflogwr.

Lefel 3

Symud ymlaen i'r brentisiaeth

Bydd prentisiaid yn dod o amrywiaeth eang o gefndiroedd, gan gynnwys:

ysgolion a cholegau
gwaith
profiad gwaith
diweithdra (efallai drwy gyrsiau cyn-cyflogaeth neu Adeiladu Sgiliau)
hyfforddiant neu brofiad yn y sector
ar ôl colli swydd
cymwysterau gwybodaeth galwedigaethol o'r sector (yn enwedig cymwysterau Lefel 1 a 2)
Cymdeithas Bagloriaeth Cymru (PLL), Iechyd a Datblygiad. Mae dysgwyr ôl-16 (sy'n astudio ar Lefel 3) yn astudio Bagloriaeth Sgiliau Cymru Uwch Lefel 3 CBAC
Sgiliau Sylfaenol neu Allweddol/Sgiliau Hanfodol Cymru/ ESW Newydd
Prentisiaethau Sylfaen.

Mae cyflawni ar Lefel 3 yn dangos y gallu i nodi a defnyddio dealltwriaeth, dulliau a sgiliau perthnasol i gwblhau tasgau a mynd i'r afael â phroblemau sydd, er eu bod wedi'u diffinio'n dda, yn cynnwys rhywfaint o gymhlethdod. Mae'n cynnwys ysgwyddo'r cyfrifoldeb dros gychwyn a chwblhau tasgau a gweithdrefnau yn ogystal ag arfer ymreolaeth a chrebwyll o fewn paramedrau cyfyngedig. Mae hefyd yn dangos ymwybyddiaeth o wahanol safbwyntiau neu ymagweddau mewn maes astudio neu faes gwaith.

Symud ymlaen o'r brentisiaeth

Mae symud ymlaen yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol yn rhoi amrywiaeth eang o gyfleoedd i ddysgwyr ymgymryd â rolau a chyfrifoldebau newydd. Gall symud ymlaen o'r llwybr hwn arwain at gymwysterau pellach sy'n benodol i gyd-destun gwaith ac at gyfleoedd rheoli drwy'r llwybr Lefel 4 Ymarfer Proffesiynol (lle gellir gwneud y cymhwyster Lefel 4 Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli fel cymhwyster ychwanegol dewisol), a Lefel 5 Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol: Ymarfer.

Gall symud ymlaen i addysg uwch ar gyfer cymwysterau Lefel 4, 5 a 6 fod yn opsiwn, gan ddefnyddio cymwysterau prentisiaeth tuag at ofynion mynediad.

Ni ddylid ystyried symud ymlaen fel rhywbeth fertigol yn unig chwaith, fel y nodir yn yr adran symud ymlaen Lefel 2. Mewn rhai achosion, gall symud ymlaen i rôl arall ar yr un lefel fod yr un mor werth chweil gan ei fod yn cynnig cyfle i ddatblygu sgiliau a gwybodaeth newydd.

Er mwyn cofrestru mewn sector gwahanol, er enghraifft fel nyrs, ymarferydd iechyd cysylltiedig, gwyddonydd gofal iechyd, athro neu weithiwr cymdeithasol, bydd dysgwyr yn symud ymlaen o'u prentisiaeth i ymgymryd â chymwysterau addysg uwch penodol - gradd brifysgol tair blynedd yn aml. Ond bydd yn rhaid i ddysgwyr fodloni gofynion mynediad penodol y darparwr o'u dewis.

Mae llawer o ddysgwyr iechyd a gofal cymdeithasol yn cwblhau eu prentisiaeth ac yn parhau i weithio fel gweithwyr gofal neu'n symud ymlaen i oruchwylio aelodau eraill o'r tîm mewn swyddi uwch.

Mae'r sector gofal cymdeithasol yng Nghymru hefyd yn gweld rolau newydd yn dod i'r amlwg i ddiwallu anghenion gofal cymdeithasol a gofal iechyd y boblogaeth yng Nghymru, er enghraifft ymarferydd gwasanaethau cymdeithasol a gweithiwr gwybodaeth, cyngor a chymorth. Gall y rolau hyn gynnig cyfleoedd pellach i symud ymlaen yn eich gyrfa, gyda rhai cyflogwyr yn darparu cyfleoedd dysgu yn y gwaith drwy Dystysgrif Addysg Uwch y Brifysgol Agored mewn Ymarfer Gofal Cymdeithasol neu Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol Lefel 4 City & Guilds.

Gall dysgwyr iechyd a gofal cymdeithasol symud o’r naill sector i’r llall gan fod cynnwys y fframweithiau sefydlu yn berthnasol i’r ddau sector ac i'r cymwysterau Craidd, Ymarfer ac Arwain a Rheoli.

Mae gwybodaeth am symud ymlaen i brentisiaethau Lefel 4 a 5 ar gael yn nes ymlaen yn y ddogfen fframwaith hon.

Symud ymlaen i'r brentisiaeth

Mae'r llwybr wedi cael ei ddatblygu i ddarparu cwmpas ac ehangder i'r rheini sydd mewn rolau arwain a rheoli yn y sector ac sy'n symud i rolau o'r fath.

Fel canllaw, gall dysgwyr ymuno o amrywiaeth o lwybrau, gan gynnwys:

Prentisiaethau (Lefel 2 neu 3) a Llwybrau Ymarfer Proffesiynol Lefel 4
drwy gymwysterau eraill, er enghraifft mewn rheoli
profiad gwaith
diweithdra, ond gyda phrofiad blaenorol cysylltiedig ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
Diplomâu NVQ/FfCCh ar Lefelau 2, 3 a 4 neu gymwysterau gwybodaeth sy'n berthnasol i iechyd a gofal cymdeithasol (e.e. o golegau neu brifysgolion)
Cymwysterau gwaith cymdeithasol a chymwysterau nyrsio.

Symud ymlaen o'r brentisiaeth

Cofiwch nad yw prentisiaethau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol wedi'u cynllunio i symud ymlaen o ran lefelau, yn hytrach maent yn gysylltiedig â swyddi a swyddogaethau. Ni all dysgwyr symud ymlaen oni bai eu bod yn ymgymryd â rôl a chyfrifoldebau newydd. Rhaid i ddysgwyr fod yn ymgymryd â thasgau yn eu swydd er mwyn gallu cwblhau'r brentisiaeth ar y lefel briodol. Mae hyn yn ofynnol i ddangos cymhwysedd galwedigaethol.

Gall symud ymlaen i addysg uwch ar gyfer cymwysterau Lefel 4, 5 a 6 fod yn opsiwn, ac efallai y bydd modd defnyddio cymwysterau prentisiaeth tuag at ofynion mynediad.

Gall dysgwyr hefyd symud i rannau eraill o'r sector, er enghraifft o ofal oedolion i wasanaethau plant neu i'r sector iechyd, gan gwblhau cymwysterau a datblygiad ychwanegol sy'n berthnasol i'r sector a'r swydd fel y bo'n briodol.

Cydraddoldeb ac Amrywiaeth

It is important that apprenticeship Pathways are inclusive and can demonstrate an active approach to identifying and removing barriers to entry and progression. Pathways should advance equality of opportunity between persons who share protected characteristics and those persons who do not as identified in the Equality Act 2010.

Y nodweddion gwarchodedig a nodir yn y Ddeddf Cydraddoldeb yw:

oedran
anabledd
ailbennu rhywedd
hil
crefydd neu gred
rhyw
cyfeiriadedd rhywiol
beichiogrwydd a mamolaeth.

Mae priodas a phartneriaeth sifil hefyd wedi'u cynnwys, ond dim ond er mwyn cael gwared ar wahaniaethu mewn perthynas â chyflogaeth.

Rhaid i ddarparwyr hyfforddiant a chyflogwyr hefyd gydymffurfio â'r ddyletswydd arall o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 i sicrhau na wahaniaethir yn erbyn dysgwyr pan fyddant yn ymuno â diwydiant ar sail y naw nodwedd warchodedig

Cyfrifoldebau a hawliau cyflogaeth (CHC)

Nid yw Cyfrifoldebau a Hawliau Cyflogaeth yn orfodol mwyach, ond argymhellir bod pob prentis (yn enwedig y grŵp 16 i 18 oed) yn derbyn rhaglen gynefino’r cwmni.

Mae’r Canllawiau Statudol sydd ynghlwm wrth Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 i ddarparwyr gwasanaeth ac Unigolion Cyfrifol sy’n ymwneud â bodloni rheoliadau safonau gwasanaeth ar gyfer y canlynol:

gwasanaethau cartref gofal
gwasanaethau cymorth cartref
llety diogel a
gwasanaethau canolfan breswyl i deuluoedd

yn nodi y dylai gweithwyr gofal cymdeithasol gwblhau’r rhaglen gynefino berthnasol sy’n ofynnol gan Gofal Cymdeithasol Cymru o fewn yr amserlen a ddiffiniwyd ochr yn ochr ag unrhyw raglenni cynefino sy’n benodol i’r gwasanaeth.

Cyfrifoldebau

Cyfrifoldeb y darparwr hyfforddiant a'r cyflogwr yw sicrhau bod gofynion y llwybr hwn yn cael eu cyflawni yn unol â Chanllawiau Prentisiaethau Llywodraeth Cymru/Medr.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael gan: Medr.

Atodiad 1 Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarfer Proffesiynol ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Y berthynas rhwng cymwysterau Gwybodaeth a Chymhwysedd

Mae'r cymhwyster hwn yn darparu gwybodaeth i ddysgwyr er mwyn iddynt ennill y cymhwyster Cymhwysedd / Ymarfer Proffesiynol mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Mae’r credydau Gwybodaeth yn isafswm o 28 credyd, ac mae'r credydau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 34 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 74, yn dibynnu ar ba lwybr a ddewisir.

Hefyd, os dewisir y cymhwyster Lefel 4 Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli, cyfanswm y credydau Gwybodaeth yw 88 credyd ac mae credydau Cymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 34 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 134, yn dibynnu ar ba lwybr a ddewisir.

Mae'r cynnwys yn ymdrin â'r canlynol:

Gorfodol ar gyfer pob llwybr Ymarfer Proffesiynol:

Deddfwriaeth, damcaniaethau a modelau ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn / plentyn
Ymarfer proffesiynol.

Gorfodol ar gyfer y llwybr Ymarfer Proffesiynol a ddewisir:

Arwain cymorth ar gyfer lleihau ymarfer cyfyngol drwy ddulliau cadarnhaol ar gyfer ymddygiad
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gydag afiechyd meddwl
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gyda dementia
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gydag anabledd dysgu/awtistiaeth
Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc anabl
Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc sy'n derbyn gofal
Arwain ymarfer gyda theuluoedd a gofalwyr.

Gorfodol ar gyfer y llwybr Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli:

Deddfwriaeth, damcaniaethau a modelau ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn / plentyn
Fframweithiau damcaniaethol ar gyfer arwain a rheoli ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
Arwain a rheoli perfformiad tîm effeithiol mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.

Atodiad 2 Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Eiriolaeth Annibynnol

Y berthynas rhwng cymwysterau gwybodaeth a chymhwysedd

Mae'r cymhwyster hwn yn darparu gwybodaeth i ddysgwyr er mwyn iddynt ennill Cymhwysedd / Ymarfer ym maes Eiriolaeth Annibynnol.

Mae’r credydau Gwybodaeth yn isafswm o 41 credyd, ac mae'r credydau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 11 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 64, yn dibynnu ar ba lwybr a ddewisir.

Hefyd, os dewisir y cymhwyster Lefel 4 Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli, cyfanswm y credydau Gwybodaeth yw 101 credyd ac mae credydau Cymhwysedd / Ymarfer yn isafswm o 11 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 124, yn dibynnu ar ba lwybr a ddewisir.

Mae'r cynnwys yn ymdrin â'r canlynol:

Gorfodol ar gyfer pob llwybr Eiriolaeth Annibynnol:

Darparu eiriolaeth annibynnol - egwyddorion ac ymarfer
Deall deddfwriaeth yng nghyd-destun eiriolaeth annibynnol.

Llwybrau dewisol:

Eiriolaeth annibynnol gydag oedolion
Eiriolaeth annibynnol gyda phlant a phobl ifanc
Eiriolaeth iechyd meddwl annibynnol
Eiriolaeth galluedd meddyliol annibynnol.

Gorfodol ar gyfer y llwybr Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli:

Deddfwriaeth, damcaniaethau a modelau ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn / plentyn
Fframweithiau damcaniaethol ar gyfer arwain a rheoli ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
Arwain a rheoli perfformiad tîm effeithiol mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.

Atodiad 3 Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol

Y berthynas rhwng cymwysterau gwybodaeth a chymhwysedd

Mae'r cymhwyster hwn yn darparu gwybodaeth i ddysgwyr er mwyn iddynt ennill Cymhwysedd / Ymarfer yn rôl Ymarferydd Gwasanaethau Cymdeithasol.

Mae’r credydau Gwybodaeth yn isafswm o 62 credyd, ac mae'r credydau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 58 credyd. Gyda'r cymwysterau ESW gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 132.

Mae'r cynnwys yn ymdrin â'r canlynol:

Gorfodol

Deall deddfwriaeth yng nghyd-destun rôl ymarferydd gwasanaethau cymdeithasol
Ymarfer proffesiynol
Deall damcaniaethau a modelau a’u perthynas ag ymarfer sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn / y plentyn, a dulliau gwaith sy’n seiliedig ar hawliau
Deall ffactorau sy’n cyfrannu at unigolion a / neu ofalwyr sydd angen gofal a chymorth
Cefnogi’r broses asesu, y gwaith cymorth, a’r broses o gynllunio gofal
Diogelu unigolion.

Atodiad 4 Lefel 4 - Iechyd a Gofal Cymdeithasol - Lleoli Oedolion / Cysylltu Bywydau

Y berthynas rhwng cymwysterau gwybodaeth a chymhwysedd

Mae'r cymhwyster hwn yn rhoi gwybodaeth i ddysgwyr gyflawni Cymhwysedd / Ymarfer mewn rôl sy’n cefnogi gofalwyr Lleoli Oedolion/Cysylltu Bywydau a lleoliadau/trefniadau Cysylltu Bywydau.

Mae’r credydau Gwybodaeth yn isafswm o 18 credyd, ac mae'r credydau Cymhwysedd/Ymarfer yn isafswm o 27 credyd. Gyda'r cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru gofynnol yn 12 credyd, mae gan y llwybr hwn isafswm sgôr credyd o 57.

Mae'r cynnwys yn ymdrin â'r canlynol:

Gorfodol:

Rhoi cymorth i ofalwyr Lleoli Oedolion/Cysylltu Bywydau.

Llwybrau dewisol:

Datblygu dealltwriaeth o ddementia
Datblygu dealltwriaeth o anabledd dysgu ac awtistiaeth
Datblygu dealltwriaeth o salwch meddwl.

Atodiad 5 - Framework Guidance

Y fframwaith hwn yw'r unig brentisiaeth ar gyfer pobl sy'n cael eu cyflogi i ddarparu gofal cymdeithasol i oedolion a gofal cymdeithasol i blant, pobl ifanc a'u teuluoedd yng Nghymru. Gall hefyd fod yn addas i rai gweithwyr yn y sector iechyd nad ydynt yn gweithio mewn meysydd arbenigol neu glinigol iawn. Mae'n rhoi cyfleoedd i staff gymhwyso yn y sectorau iechyd a gofal cymdeithasol i ymgymryd â swyddi fel:

cynorthwyydd gofal
gweithiwr gofal cymdeithasol
gweithiwr gofal preswyl
cynorthwyydd gofal iechyd
gweithiwr cymorth gofal iechyd.

Gall pobl sy'n gweithio ym maes iechyd neu ofal cymdeithasol symud rhwng sectorau, drwy ddefnyddio datblygiad proffesiynol parhaus ac ychwanegol priodol sy'n berthnasol i'w rôl newydd.

Pwrpas y fframwaith

Rhesymeg

Mae'r fframwaith hwn yn darparu'r 'safon aur' o hyfforddiant cychwynnol i ddysgwyr sy'n gweithio mewn swyddi iechyd a gofal cymdeithasol ar y cyd, neu ym maes gofal cymdeithasol. Gall dysgwyr sy'n gweithio mewn lleoliad iechyd wneud y fframwaith hwn, ond efallai y bydd angen iddynt ddilyn un o'r llwybrau iechyd clinigol mwy arbenigol. Cynlluniwyd y fframwaith hwn i ddatblygu gwybodaeth a sgiliau ac i gadarnhau cymhwysedd galwedigaethol gweithwyr a rheolwyr. Mae'r fframwaith hwn yn cynnwys prentisiaethau uwch.

Gofal cymdeithasol

Mae system gofal cymdeithasol gref yng Nghymru yn golygu ein bod yn gallu lleihau effaith anfantais drwy dlodi, esgeulustod, salwch neu anabledd. Mae'r anfanteision hyn yn aml yn arwain at anghydraddoldebau iechyd a rhagolygon gwaeth i blant rhag cyflawni eu potensial, neu i oedolion rhag byw bywyd boddhaus.

Mae'r weledigaeth ar gyfer gofal cymdeithasol yn glir. Mae’r strategaeth ‘Cymru Iachach’ ar gyfer y gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol, yn darparu gweledigaeth ar gyfer dull system gyfan lle canolbwyntir ar lesiant pobl Cymru, gyda llais cryf a rheolaeth dros y gofal a'r cymorth a gânt. Mae'r weledigaeth honno'n adeiladu ar Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, sy'n arwain gwasanaethau cyhoeddus ar gyfer y blynyddoedd i ddod, ochr yn ochr â Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 i foderneiddio'r trefniadau rheoleiddio a gwella, gan ganolbwyntio ar reoleiddio fel ffordd o wella. Mae'n bwysig ein bod ni fel sector yn arddangos ein gwerthoedd yn y ffordd rydym yn gweithio gyda'r egwyddorion a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 a gwerthoedd Un Gwasanaeth Cyhoeddus Cymru.

Mae gweithwyr gofal cymdeithasol yn chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o ofalu am oedolion, plant, pobl ifanc, eu teuluoedd a'u gofalwyr yn ein cymunedau amrywiol. Maen nhw'n cefnogi pobl i ddatblygu, aros yn weithgar ac yn annibynnol, cadw'n ddiogel a chadw cysylltiad da â'u cymuned a rhwydweithiau ehangach; gan weithio fel arfer ochr yn ochr â theulu, ffrindiau, gwirfoddolwyr a gwasanaethau cyhoeddus eraill.

Mae’r sector gofal cymdeithasol yn cyflogi tua 88,000 o bobl yng Nghymru (Adroddiad y Gweithlu Gofal Cymdeithasol 2023) ac mae’r gweithlu'n dod yn fwyfwy amrywiol. Mae'r sector gofal cymdeithasol hefyd yn gwneud cyfraniad hollbwysig i fywyd yng Nghymru. Cafodd Alma Economics eu comisiynu gan Sgiliau ar gyfer Gofal a Datblygu i ysgrifennu cyfres o adroddiadau a oedd yn dadansoddi gwerth economaidd a chymdeithasol y sector gofal cymdeithasol i oedolion yn y Deyrnas Unedig, ac ym mhob un o’r pedair gwlad gan ddefnyddio data o 2022 a 2023. Canfu’r adroddiad mai gwerth anuniongyrchol y sector gofal cymdeithasol i oedolion yng Nghymru oedd £4.6 biliwn. Yn 2023, roedd y sector gofal cymdeithasol i oedolion yng Nghymru wedi creu gwerth £22.6 biliwn o fuddion economaidd-gymdeithasol, am gost o £8.1 biliwn. Golyga hyd fod pob £1 a wariwyd ar ofal cymdeithasol i oedolion yng Nghymru, wedi arwain at werth £2.78 o fuddion economaidd-gymdeithasol. Awgryma hyn bod gwerth economaidd a chymdeithasol gofal cymdeithasol i oedolion yng Nghymru yn fwy na chostau darparu gofal.

Y gweithlu gofal cymdeithasol yw un o'r rhai mwyaf yn economi Cymru. Mae'n cynnwys amrywiaeth eang o sefydliadau bach, canolig a mawr sy'n darparu gwaith yn uniongyrchol i lawer, ac yn galluogi eraill i fynd ar drywydd cyfleoedd addysg neu waith, tra bo eu hanwyliaid yn cael eu cefnogi.

Mae'r fframwaith hwn yn rhoi cefndir bras i amrywiaeth eang o weithwyr gydag amrywiol deitlau swyddi, pob un yn ymgymryd â rolau generig tebyg ac, mewn rhai achosion, tasgau neu weithgareddau mwy arbenigol. Mae'r fframwaith yn darparu'r cymwysterau sydd eu hangen ar gyfer cofrestru'n llawn â Gofal Cymdeithasol Cymru (ar gyfer gweithwyr a rheolwyr sydd angen cofrestru). Mae prentisiaethau ar gael i weithwyr yn unol â'r meini prawf cymhwysedd yn Fframwaith Rhaglen Comisiynu Prentisiaethau Cymru. Mae dal angen cynyddu nifer y gweithwyr sy'n siarad Cymraeg er mwyn gwella mynediad at wasanaethau i unigolion y mae'r Gymraeg yn iaith gyntaf iddynt neu'n ddewis iaith iddynt. Mae hyn yn cefnogi 'Mwy na geiriau', sef strategaeth Llywodraeth Cymru i sicrhau bod pobl sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn cael cynnig y gwasanaethau hyn yn Gymraeg os ydynt yn dymuno, a’r nod o filiwn o Siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Mae hefyd yn addas ar gyfer gweithwyr presennol, gan gynnig cyfleoedd ar gyfer hyfforddi a datblygu mewn rolau newydd neu wahanol neu ar draws y sectorau iechyd a gofal cymdeithasol.

Gofal cymdeithasol

Cyflogir y rhan fwyaf o weithwyr gofal cymdeithasol ar Lefel 2, gan gefnogi unigolion a theuluoedd ar draws yr ystod o anghenion a amlinellir isod. Mae gweithwyr Lefel 3 yn gweithio'n fwy annibynnol, neu mewn sefyllfaoedd mwy heriol, ac yn darparu cefnogaeth neu oruchwyliaeth i weithwyr eraill.

Mae rolau a thasgau'r gweithwyr hyn yn gymhleth ond fe'u diffinnir yn y dadansoddiad swyddogaethol sy'n sail i'r Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol (NOS) ar gyfer gweithwyr Iechyd a Gofal Cymdeithasol fel a ganlyn:

gweithio'n uniongyrchol gyda phobl sydd ag amrywiaeth o anghenion i annog a hyrwyddo eu lles a'u potensial drwy gyfrannu at asesu, darparu gofal, cefnogi gofalwyr, teuluoedd a grwpiau, meithrin perthnasoedd gan ddefnyddio ymarfer sy'n seiliedig ar gryfderau a mynd ati i hyrwyddo gwrth-wahaniaethu
canfod a gweithio gyda pheryglon posibl a gwirioneddol a diogelu pobl rhag perygl, niwed a chamdriniaeth cyn belled ag y bo modd
gweithio ar y cyd â phobl y tu mewn a'r tu allan i'w sefydliad eu hunain i gynllunio a gweithredu gwasanaeth integredig ac effeithiol
cyflawni gweithgareddau sefydliadol sy'n cefnogi, yn darparu ac yn rheoli gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol

adolygu a datblygu eu cymhwysedd eu hunain ac ysgwyddo cyfrifoldeb dros hyrwyddo arferion gorau.

Yn ogystal â'r uchod, gall gweithwyr Lefel 3 hefyd:

cyflawni amrywiaeth o dasgau clinigol/arbenigol dirprwyedig
ymgymryd â rolau mwy cymhleth mewn perthynas â meysydd fel newid ymddygiad, annog dealltwriaeth ac annibyniaeth
bod yn ymwybodol o bolisïau a phrotocolau allweddol a deall sut mae'r rhain yn effeithio ar ddatblygu a darparu gwasanaethau
defnyddio amrywiaeth o dechnegau datrys problemau
goruchwylio aelodau eraill o'r tîm.

Mae'r fframwaith hwn yn ceisio cefnogi'r llywodraeth a chyflogwyr yn y sector i gyflawni'r nodau hyn:

Llwybr Lefel 2

Mae gweithwyr sy'n gweithio tuag at y llwybr Lefel 2 yn chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o gefnogi oedolion mewn gwahanol leoliadau gofal, gan gynnwys gwasanaethau preswyl, cartref a dydd. Mae eu cyfrifoldebau'n cynnwys darparu gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, hyrwyddo annibyniaeth, a chynnal urddas a pharch. Bydd gweithwyr yn llunio neu'n cyfrannu at gynlluniau gofal personol unigol i ddangos sut maent yn cefnogi iechyd a llesiant unigolion.

Llwybr Lefel 3

Mae Prentisiaeth Lefel 3 ar gyfer gweithwyr sy'n ysgwyddo mwy o gyfrifoldeb. Mae'r ymarferwyr hyn yn gweithio'n annibynnol, gan ddefnyddio eu crebwyll i arwain, cynllunio a threfnu gweithgareddau sy'n hyrwyddo dulliau sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, dulliau sy'n seiliedig ar hawliau, cyfranogiad gweithredol, iechyd a lles corfforol, iechyd meddwl a llesiant, cyfathrebu, a chymorth personol, cymdeithasol, emosiynol ac ymddygiadol i blant/pobl ifanc neu oedolion agored i niwed. Maent yn cyfrannu at ddiogelu, gwaith amlasiantaeth, ac ymarfer myfyriol, gan gefnogi unigolion drwy gyfnodau pontio, hyrwyddo cynhwysiant, ac ymateb i anghenion cymhleth gydag empathi a phroffesiynoldeb.

Yn dibynnu ar eu rôl a'u cyfrifoldebau, efallai y bydd rhai dysgwyr yn symud ymlaen yn uniongyrchol i'r llwybr Lefel 3 os ydynt yn gallu cyflawni'r tasgau angenrheidiol i gyflawni'r unedau a ddewiswyd.

Llwybr Lefel 4

Mae Prentisiaeth Lefel 4 yn helpu ymarferwyr profiadol sydd am symud ymlaen yn eu gyrfa drwy arwain eu hymarfer ac arbenigo ynddo. Mae saith opsiwn ar gyfer y llwybr hwn:

Arwain cymorth ar gyfer lleihau ymarfer cyfyngol drwy ddulliau cadarnhaol ar gyfer ymddygiad
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gydag afiechyd meddwl
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gyda dementia
Arwain ymarfer gydag unigolion sy'n byw gydag anabledd dysgu/awtistiaeth
Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc anabl
Arwain ymarfer ar gyfer plant a phobl ifanc sy'n derbyn gofal

neu

Arwain ymarfer gyda theuluoedd a gofalwyr.

Bydd dysgwyr yn datblygu ac yn defnyddio dealltwriaeth, sgiliau a gwybodaeth arbenigol ar y llwybr o’u dewis. Byddant yn defnyddio dulliau gweithredu a theorïau perthnasol i gyfrannu at ymarfer annibynnol a myfyriol, gan ddefnyddio sgiliau meddwl yn feirniadol a hunanymwybyddiaeth i wella canlyniadau yn eu gwasanaeth. Bydd sgiliau llythrennedd, rhifedd a digidol yn cael eu gwreiddio'n briodol yn eu rôl.

Drwy arweinyddiaeth, bydd dysgwyr yn cynllunio ac yn gwerthuso newid mewn ymarfer ac yn paratoi portffolio o dystiolaeth.

Mae’r llwybr hefyd yn rhoi sylfaen gref i’r rheini sy’n gobeithio symud i rolau arwain neu reoli, ac yn rhoi’r sgiliau a’r hyder angenrheidiol iddynt ysgwyddo cyfrifoldebau yn y dyfodol.

Gall dysgwyr ddewis cyflawni cymhwyster Lefel 4 Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol fel rhan o’u prentisiaeth.

Fel arfer, mae gan ddysgwyr sy’n dilyn y llwybr hwn gymhwyster Lefel 3 cydnabyddedig eisoes. Amlinellir y rolau penodol posibl yn nes ymlaen yn y Fframwaith: adran Rolau swyddi.

Llwybr Lefel 5

Mae Prentisiaeth Lefel 5 wedi’i chynllunio ar gyfer ymarferwyr profiadol mewn rolau arwain neu reoli mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol.

Rhaid i ddysgwyr hefyd gyflawni cymhwyster Lefel 4 Paratoi ar gyfer Arwain a Rheoli ym maes Iechyd a Gofal Cymdeithasol cyn symud ymlaen i Lefel 5. Gellir gwneud hyn fel rhan o’r llwybr prentisiaeth.

Mae’r cymhwyster hwn yn galluogi dysgwyr i roi theorïau arwain a rheoli ar waith mewn amgylchiadau go iawn, gan ddefnyddio sgiliau meddwl yn feirniadol a data i yrru gwelliannau i wasanaethau sy’n canolbwyntio ar y person.

Mae dysgwyr yn arddangos eu galluoedd arwain drwy brosiect busnes yn y gweithle, portffolio o dystiolaeth, a thrafodaeth broffesiynol. Maent yn dangos sut maent yn arwain timau, yn gwneud penderfyniadau gwybodus ac yn cyfathrebu'n effeithiol, gan gymhwyso sgiliau rhifedd a digidol perthnasol i gefnogi perfformiad a datblygiad yn eu lleoliad.

I ddilyn y llwybr hwn, rhaid bod gan ddysgwyr eisoes gymhwyster Lefel 3 cydnabyddedig, rhaid iddynt fodloni'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol a chymryd rhan weithredol mewn gweithgareddau arwain neu reoli i ddarparu'r dystiolaeth angenrheidiol ar gyfer y cymhwyster ymarfer.

Ewch i Fframwaith Cymwysterau Gofal Cymdeithasol Cymru i weld swyddi penodol ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Bydd yn egluro pa gymwysterau sydd eu hangen ar gyfer ymarfer.

Y sector iechyd

Yn y sector iechyd, mae'r fframwaith hwn yn addas ar gyfer cynorthwywyr gofal iechyd a gweithwyr cymorth gofal iechyd. Dylai pobl mewn rolau mwy arbenigol neu glinigol fel fferylliaeth, patholeg, dihalogi ac ymarfer theatr llawdriniaethau gwblhau'r brentisiaeth gofal iechyd arbenigol berthnasol ac nid hon.

Mae'r sector iechyd yn enfawr. Mae’n cyflogi tua 2.2 miliwn o bobl ledled y DU gyda 120,000 o bobl yn gweithio yng Nghymru. Caiff pobl eu cyflogi ym Myrddau Iechyd ac Ymddiriedolaethau GIG Cymru ac mae nifer sylweddol o ddarparwyr yn y sector annibynnol a gwirfoddol. Prif bwrpas y sector iechyd yw sicrhau'r lefel uchaf o iechyd corfforol a meddyliol i bob dinesydd. Mae'n gwneud hyn drwy:

hybu iechyd, lles ac atal afiechyd
rhoi diagnosis a thrin anafiadau a chlefydau
darparu gofal a chymorth i'r rheini sydd â salwch neu anabledd hirdymor y mae angen gwasanaethau iechyd y GIG arnynt.
Mae GIG Cymru yn cynnwys nifer o sefydliadau ar wahân. Gall gweithwyr weithio mewn amgylcheddau gofal sylfaenol, eilaidd neu gymunedol.
Mae amgylcheddau eilaidd yn cynnwys ysbytai, canolfannau galw i mewn y GIG, gwasanaethau ambiwlans a fferyllfeydd. Mae amgylcheddau sylfaenol a chymunedol yn cynnwys:
gwasanaethau iechyd cymunedol
Practisau meddygon teulu
gwasanaethau deintyddol
fferyllfeydd cymunedol
optegwyr.
Mae amgylcheddau eilaidd yn cynnwys:
ysbytai
canolfannau galw i mewn y GIG
gwasanaethau ambiwlans
fferyllfeydd.

Rheolir a darperir llawer o wasanaethau lleol gan Fyrddau Iechyd Lleol ac Ymddiriedolaethau yng Nghymru. Mae'r sefydliadau hyn hefyd yn gyfrifol am gynllunio a chomisiynu gwasanaethau ar gyfer eu poblogaethau lleol. Mae llawer o wasanaethau iechyd a ddarperir yn y sector cyhoeddus hefyd yn cael eu darparu mewn lleoliadau gofal iechyd preifat. Gallwch ddod o hyd i yrfaoedd GIG Cymru yma: Gyrfaoedd GIG Cymru.

Mae gweithwyr cymorth gofal iechyd a chynorthwywyr gofal iechyd yn gwneud yr un ystod o dasgau a amlinellir uchod. Efallai y bydd ganddynt rywfaint o gyfrifoldeb dirprwyedig dros dasgau sy'n galluogi'r staff cofrestredig (meddygon, nyrsys a phroffesiynau cysylltiedig) i gyflawni eu rolau eu hunain yn fwy effeithiol.

Cydraddoldeb ac amrywiaeth

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i Gymru sy'n fwy cyfartal, drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn “credu y dylai pob person gael ei drin yn deg, ac rydym yn gweithio tuag at Gymru fwy cyfartal, gwlad sy'n sicrhau mynediad cyfartal at wasanaethau, sy'n mynd i'r afael ag anghydraddoldeb a gwahaniaethu ac sy'n ceisio canlyniadau tecach i'n holl ddinasyddion, nawr ac yn y dyfodol.” (Jane Hutt AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol, y Trefnydd a'r Prif Chwip: Cynllun Strategol Cydraddoldeb a Hawliau Dynol 2025 i 2029).

Dylai llwybrau prentisiaeth fod yn gynhwysol a dangos dull gweithredol o nodi a chael gwared ar rwystrau rhag mynediad a symud ymlaen. Dylai llwybrau hybu cyfle cyfartal i bawb, gan gynnwys pobl sydd â nodweddion gwarchodedig fel y nodwyd yn Neddf Cydraddoldeb 2010.

Y nodweddion gwarchodedig a nodir yn y Ddeddf Cydraddoldeb yw:

oedran
anabledd
ailbennu rhywedd
hil
crefydd neu gred
rhyw
cyfeiriadedd rhywiol
beichiogrwydd a mamolaeth.

Mae priodas a phartneriaeth sifil hefyd wedi'u cynnwys, ond dim ond er mwyn cael gwared ar wahaniaethu mewn perthynas â chyflogaeth.

Yn draddodiadol, mae gwaith iechyd a gofal cymdeithasol wedi cael ei ddarparu gan fenywod. Mae ymgyrchoedd recriwtio blaenorol wedi canolbwyntio ar ddenu mwy o ddynion, pobl ifanc a gweithwyr rhyngwladol i'r proffesiwn i sicrhau y gellir cynnig gofal i ddiwallu anghenion a dymuniadau unigolion.

Hefyd, wrth i swyddi traddodiadol yn y diwydiannau trwm gael eu colli yng Nghymru, mae mwy o ddynion yn chwilio am waith yn y diwydiannau gwasanaethau, ac mae gofal ac iechyd yn ddau o'r cyflogwyr mwyaf yng Nghymru.

Mae cyrff y sector yn parhau i godi ymwybyddiaeth o'r angen i hyrwyddo cydraddoldeb ac ymarfer gwrth-wahaniaethol ymysg cyflogwyr, darparwyr hyfforddiant a dysgwyr, er mwyn annog recriwtio lleol i adlewyrchu'r gymuned. Mae data cwblhau prentisiaethau yn rhoi cipolwg ar sut mae prentisiaethau'n adlewyrchu cydraddoldeb a mynediad at brentisiaethau ledled Cymru.

Y Gymraeg

Mae ein hymchwil yn dangos bod angen mwy o siaradwyr Cymraeg yn y maes gofal. Mae hyn yn hanfodol er mwyn cyrraedd targed Cymraeg 2050 Llywodraeth Cymru i gael miliwn o siaradwyr Cymraeg, a hefyd er mwyn hybu tegwch a chynhwysiant yn unol â Chynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol.

Mae gwella mynediad at wasanaethau Cymraeg yn golygu nad yw unigolion a’u teuluoedd sy’n siarad Cymraeg yn wynebu anfantais. Mae cynhwysiant ieithyddol yn un o elfennau allweddol ymarfer gwrth-hiliol, oherwydd mae’n cefnogi hunaniaeth ddiwylliannol ac yn cael gwared ar rwystrau a allai eithrio pobl nad ydynt yn siarad Saesneg.

Yng Nghymru, mae’n bosibl gwneud prentisiaethau drwy gyfrwng y Gymraeg neu’n ddwyieithog. Mae hyn yn helpu i greu gweithlu mwy amrywiol a chynrychioladol, ac mae’n cyd-fynd ag ymrwymiad y Cynllun Gweithredu yng nghyswllt cyfleoedd teg ac amgylcheddau dysgu cynhwysol.

Mae gan gyrff cyfrifol yn y sector hefyd ddeunyddiau i hybu ac ymgysylltu â dysgwyr a chyflogwyr. Maent wedi creu deunyddiau dwyieithog sy'n hyrwyddo gweithlu amrywiol. Mae'r rhain yn cynnwys:

Maent yn cefnogi datblygiad y Gymraeg a hefyd yn cyfrannu at Gynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol drwy hybu ymarfer cynhwysol sy’n ymateb i ddiwylliant a mynediad teg at gyfleoedd dysgu a gwasanaethau.

Anghenion dysgu ychwanegol (ADY)

Rhaid i ddarparwyr dysgu fynd ati o’r cychwyn cyntaf i adnabod a chynorthwyo prentisiaid sydd ag anghenion dysgu ychwanegol. Mae hyn yn cynnwys cynnal asesiadau cychwynnol i gael gwybod a oes unrhyw rwystrau dysgu a gwneud yn siŵr bod y cymorth cywir ar waith. Rhaid adolygu’r cynlluniau hyn yn rheolaidd a’u diweddaru i adlewyrchu datblygiad y dysgwr a’i anghenion wrth iddyn nhw newid.

Mae’r fframwaith yn pennu cymorth ar gyfer ADY fel elfen allweddol o’r broses o ddarparu prentisiaethau o ansawdd uchel. Rhaid i ddarparwyr gymryd camau rhagweithiol i sicrhau bod prentisiaid ADY yn aros ar y cyrsiau ac yn llwyddo. Mae hyn yn cynnwys hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth, cydymffurfio â deddfwriaeth gwahaniaethu ar sail anabledd, a rhoi mynediad cyfartal i bob dysgwr at gyfleoedd dysgu. Dylai darparwyr weithio gyda chyflogwyr, asiantaethau cymorth, a rhanddeiliaid eraill i ddarparu cymorth wedi’i deilwra sy’n diwallu anghenion dysgwyr unigol, gan gynnwys rhoi addasiadau rhesymol ar waith.

Mae’r fframwaith yn pennu cymorth ADY fel elfen allweddol o’r broses o ddarparu prentisiaethau o safon. Rhaid i ddarparwyr fynd ati’n frwd i ganfod anghenion, gweithredu strategaethau cymorth, a monitro canlyniadau er mwyn i bob dysgwr allu llwyddo. Mae rhagor o wybodaeth am gymorth ADY ar gael yn Fframwaith Rhaglen Comisiynu Prentisiaethau Cymru.

Llesiant a gwydnwch: hyrwyddo arweinyddiaeth dosturiol

Mae llesiant a gwytnwch dysgwyr sy'n gweithio tuag at y Fframwaith Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn hanfodol er mwyn cynnal gwasanaethau gofal a chymorth o ansawdd uchel. Mae arweinwyr yn chwarae rhan bwysig mewn arweinyddiaeth dosturiol, sy'n cynnwys gwrando'n weithredol, dangos empathi, a chreu amgylcheddau seicolegol diogel lle mae gweithwyr yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a'u deall. Drwy wreiddio ymarfer myfyriol, annog cymorth gan gymheiriaid, a blaenoriaethu iechyd meddwl, gall arweinwyr adeiladu timau gwydn sy'n ffynnu hyd yn oed mewn amgylchiadau heriol. Yn ogystal â chefnogi gweithwyr gofal unigol, mae’r dull hwn hefyd yn cryfhau’r ethos gofal cyffredinol mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol.

Cefnogaeth cyflogwyr

Mae'r sectorau iechyd a gofal cymdeithasol ill dau yn croesawu cyfraniad dysgwyr at hyfforddi a datblygu. Mae dysgwyr yn cyfrif am gyfran sylweddol o'r gweithlu, ac roedd tua 8,665 wedi dechrau ar brentisiaethau yn y flwyddyn 2023 i 2024 yng Nghymru.

Ers yr adolygiad mawr diwethaf o gymwysterau yn 2010, bu newidiadau sylweddol i'r sector gofal cymdeithasol. Mae'r newidiadau hyn yn cynnwys deddfwriaeth newydd sy'n ceisio trawsnewid tirwedd a gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ledled Cymru. Ceir addewid yn ‘Cymru Iachach’, y strategaeth ar gyfer y gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol, y bydd mwy o integreiddio ar draws y sectorau. Ar bob lefel, mae mwy a mwy o ofynion o ran cymwysterau ar gyfer y gweithlu gofal cymdeithasol, ar gyfer rheoleiddio neu gofrestru gyda Gofal Cymdeithasol Cymru. Mae'r fframwaith yn adlewyrchu'r gofynion hynny.

Mae dilyn rhaglen brentisiaeth yn cynhyrchu gweithiwr/rheolwr cymwys sy'n gallu dod yn weithiwr proffesiynol cofrestredig. Mae'r sectorau iechyd a gofal cymdeithasol yn cydnabod pwysigrwydd cymwysterau achrededig sy'n diwallu anghenion rheoleiddio'r gweithlu. Mae Fframwaith Cymwysterau Gofal Cymdeithasol Cymru yn nodi’r cymwysterau gofynnol a'r cymwysterau a argymhellir ar gyfer cofrestru ac ymarfer. Mae cyflogwyr wedi cyfrannu at ddatblygu'r cymwysterau yn y fframwaith ac rydym yn parhau i weithio gyda nhw drwy grwpiau ffocws i adolygu’r fframwaith a'i ddiweddaru.

Mae'r fframwaith yn cefnogi datblygiad proffesiynol pobl sydd eisoes yn gweithio yn y diwydiant. Mae hefyd yn bodloni'r cymwysterau a'r gofynion proffesiynol sydd eu hangen i gefnogi taith ymarferwyr at arwain a rheoli mewn lleoliadau gofal cymdeithasol. Mae'n galluogi gweithwyr Lefel 2 a 3 i ehangu eu gwybodaeth a'u cymhwysedd i gyflawni gweithgareddau mwy cymhleth wrth weithio gydag unigolion. Mae'n cyflwyno'r rôl arwain ar Lefel 4 gyda'r cyfle i ddatblygu sgiliau rheoli sector-benodol ar Lefel 5. Er nad yw'n ofynnol i bob gweithiwr gofrestru â Gofal Cymdeithasol Cymru ar hyn o bryd, mae'r llwybrau yn y fframwaith hwn yn caniatáu iddynt gofrestru fel gweithiwr neu reolwr gofal cymdeithasol.

Mae’r dudalen ddigwyddiadau ar wefan Gofal Cymdeithasol Cymru yn cyfeirio at gyfleoedd datblygu a gweithdai i reolwyr er mwyn cefnogi datblygiad proffesiynol parhaus ac arweinyddiaeth ar draws y sector.

Atodiad 6 Further Guidance for Learning Providers

Rydym ni’n credu bod darparwyr dysgu yn anelu at y lefelau gorau posibl o ran cyflawni prentisiaethau yn y sector. Ond, adeg adolygiad Cymwysterau Cymru o system gymwysterau a dysgu'r sector a gyhoeddwyd yn 2016, nodwyd pryderon ynghylch ansawdd a chysondeb. Defnyddiodd Cymwysterau Cymru ei bwerau o dan Ddeddf Cymwysterau Cymru 2015 i gyfyngu ar y cyrff dyfarnu sy'n gallu darparu'r gyfres o gymwysterau ar gyfer y sector. Yn dilyn proses gaffael, penodwyd consortiwm yn cynnwys City & Guilds a CBAC (Y Consortiwm) fel yr unig ddarparwr am gyfnod o bum mlynedd. Ers 2017, mae Cymwysterau Cymru, y Consortiwm, Gofal Cymdeithasol Cymru ac Addysg a Gwella Iechyd Cymru wedi bod yn gweithio gyda'r sector i ddatblygu cymwysterau sy'n diwallu'r anghenion a'r disgwyliadau sy'n newid ar draws iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Daeth y cyfyngiad ar y cymwysterau yn y gyfres i ben ar 31 Awst 2025. Mae CBAC a City & Guilds wedi cadarnhau y byddant yn parhau i gynnig y cymwysterau hyn. Mae diwedd y cyfyngiad yn golygu y caiff cyrff dyfarnu eraill gyflwyno cymwysterau i'w cymeradwyo yn erbyn meini prawf cymeradwyo a gyhoeddwyd. Rhaid iddynt sicrhau bod y cymwysterau'n gwbl ddwyieithog ac ymgysylltu â Gofal Cymdeithasol Cymru i geisio cynnwys y cymwysterau yn y Fframwaith Cymwysterau.

Mae darparwyr dysgu wedi cymryd rhan weithredol yn y gwaith o ddatblygu'r fframwaith hwn a byddant yn parhau i gymryd rhan mewn adolygiadau yn y dyfodol.

Nodau ac amcanion y fframwaith hwn (Cymru)

Nodau’r fframwaith yw:

cyfrannu at a chynnal gweithlu medrus a chymwys yn y sectorau iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, sy'n gallu darparu gwasanaethau'n hyblyg, yn effeithiol ac i safon uchel.
darparu rhaglen brentisiaeth ar gyfer:
- rheolwyr a gweithwyr gofal cymdeithasol sy'n gweithio ym maes gofal oedolion a gofal cymdeithasol plant a phobl ifanc
- gweithwyr cymorth gofal iechyd (ac eithrio'r rhai sy'n cynnig cymorth gofal iechyd clinigol)
- y nifer cynyddol o weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol ar y cyd.
cyfrannu at recriwtio gweithwyr a rheolwyr o gefndiroedd a diwylliannau amrywiol, gan gynnwys pobl iau, dynion, siaradwyr Cymraeg a gweithwyr rhyngwladol, er ei bod yn amlwg mai rôl y cyflogwr yw gwneud dewisiadau am y staff a gyflogir ganddynt.

Bydd dysgwyr yn cael hyfforddiant eang yn eu maes galwedigaethol, profiad gwaith sy'n arwain at gymhwysedd yn y gweithle, sgiliau trosglwyddadwy i gefnogi dysgu a datblygu yn y dyfodol, a symud ymlaen i rolau arbenigol a rolau arwain a rheoli.

Mae cyflogwyr, rheoleiddwyr a darparwyr dysgu wedi cymeradwyo'r hyfforddiant gan ei fod yn seiliedig ar y Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol. Gobeithir y bydd y rhaglen yn arwain at gadw’r gweithlu a chreu gweithlu sy’n gynyddol fwy cymwys. Mae tua 2,500 o ddysgwyr ardystiedig yn defnyddio'r fframwaith hwn yng Nghymru bob blwyddyn. O ystyried yr angen i recriwtio a chadw mwy o weithwyr, a'r statws sector blaenoriaeth a roddir iddo gan Lywodraeth Cymru, mae'n debygol y bydd y nifer hwn yn cynyddu yn y blynyddoedd i ddod.

Amcanion

1. Galluogi cyflogwyr i recriwtio a hyfforddi gweithwyr newydd i ddiwallu anghenion newidiol gwasanaethau, megis twf yn y boblogaeth sy'n heneiddio a gwasanaethau gofal cartref.

2. Cefnogi datblygiad gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol ar y cyd sy'n cael eu recriwtio ledled Cymru.

3. Galluogi cyflogwyr i gefnogi'r gwaith o hyfforddi gweithwyr presennol i fodloni gofynion rheoleiddio, gan wella lefelau cadw gweithwyr a rheolwyr.

4. Helpu i recriwtio gweithlu mwy amrywiol sy'n adlewyrchu'r gymuned.

Atodiad 7 Further Guidance for Entry Requirements

Mae cyflogwyr o'r sectorau iechyd a gofal cymdeithasol sy'n defnyddio'r fframwaith hwn yn cynnig amrywiaeth eang o hyfforddiant sgiliau drwy'r llwybrau unigol, ac yn croesawu dysgwyr o amrywiaeth eang o gefndiroedd, gan ragweld y bydd ganddynt ystod eang o brofiadau, cyflawniadau a chymwysterau.

Rhaid i ddysgwyr ar y llwybr hwn fod â diddordeb ac ymrwymiad i weithio gydag oedolion, plant a phobl ifanc, a bod yn addas i wneud hynny. Rhagwelir y bydd gan ddysgwyr amrywiaeth o brofiadau a chyfleoedd blaenorol.

Nid oes angen cymwysterau penodol ar ddysgwyr i ddilyn y llwybrau hyn, ond rhaid iddynt fod yn barod i ysgwyddo cyfrifoldebau yn unol â lefel y brentisiaeth. Rhaid i ddarpar ddysgwyr gael archwiliad manwl gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) gan fod y swyddi sy'n dod o dan y fframwaith hwn yn cynnwys gweithio gydag oedolion a phlant sy'n wynebu risg. Mae angen amrywiaeth o nodweddion a phriodoleddau personol ar weithwyr yn y sectorau hyn hefyd, ac mae cyflogwyr yn defnyddio mwy a mwy ar recriwtio ar sail gwerthoedd.

Mae cyflogwyr ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yn cynnal archwiliadau DBS a gall rhai troseddau wahardd darpar ddysgwyr rhag cael eu cyflogi, gan eu hatal yn awtomatig rhag cofrestru ar y fframwaith neu ei gwblhau. Dylai darpar ddysgwyr drafod unrhyw faterion perthnasol â'u cyflogwr cyn cofrestru. Mae hyn yn un o ofynion rheoliadau diogelu.

Gall proses ddethol cyflogwyr, mewn partneriaeth â darparwyr dysgu, gynnwys asesiad cychwynnol lle gofynnir i ddysgwyr a oes ganddynt unrhyw gymwysterau neu brofiad y gellir eu hachredu yn erbyn gofynion y brentisiaeth.

Mae gan gyflogwyr a darparwyr dysgu ddiddordeb mewn dysgwyr:

sy’n awyddus ac yn llawn cymhelliant i weithio mewn amgylchedd iechyd a/neu ofal cymdeithasol
sy’n fodlon gwneud hyfforddiant yn y gwaith a thu allan i’r gwaith, a mynd ati i roi’r hyn a ddysgwyd ar waith yn y gweithle
sydd â phrofiad gwaith blaenorol neu gyflogaeth yn y sector
sydd â chymhwyster Bagloriaeth Cymru. Mae dysgwyr cyn-16 yn astudio Bagloriaeth Cymru Cenedlaethol/Sylfaen CBAC; mae dysgwyr ôl-16 (sy'n astudio ar L3) yn astudio Bagloriaeth Sgiliau Cymru Uwch Lefel 3 CBAC.
sydd â TGAU, Sgiliau Allweddol neu Sgiliau Hanfodol neu gymwysterau cyfatebol, mewn Cymraeg, Saesneg a mathemateg
sydd wedi cwblhau, neu'n fodlon cwblhau profion mewn sgiliau rhifedd a chyfathrebu sylfaenol i gyrraedd Lefel 1 o leiaf. Os nad oes gan ddysgwr y cymwysterau uchod cyn dechrau dysgu, mae'r brentisiaeth yn rhoi cyfle i’r dysgwr ennill y cymwysterau Sgiliau Hanfodol perthnasol. Dim ond os caiff y rhain eu cwblhau ochr yn ochr â'r cymwysterau galwedigaethol y gellir cyflawni'r brentisiaeth yn llawn.
Er mwyn helpu dysgwyr i ddatblygu eu gallu i gyfleu a chymhwyso sgiliau rhif mewn modd sy’n adlewyrchu senarios gwaith mewn bywyd go iawn, rydym yn argymell defnyddio modiwlau e-ddysgu Gofal Cymdeithasol Cymru. Maent wedi'u cynllunio'n benodol i adlewyrchu’r mathau o sefyllfaoedd y gall dysgwyr eu hwynebu mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol. Maent yn cyfateb i’r canlyniadau dysgu angenrheidiol ar gyfer cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru, ac yn datblygu sgiliau mewn modd ymarferol. Mae’r modiwlau hyn yn rhoi cyfle i ddysgwyr fagu hyder a chymhwysedd mewn sgiliau hanfodol drwy enghreifftiau perthnasol a phenodol i’r sector sy’n helpu eu dealltwriaeth, eu gallu i roi gwybodaeth ar waith, ac yn eu paratoi ar gyfer asesiad
sy’n meddu ar gymwysterau rhyngwladol mewn Saesneg a mathemateg sydd wedi'u dyfarnu'n gyfwerth gan Ganolfan Wybodaeth Genedlaethol y DU (UK ENIC). Bydd angen cyflwyno datganiad cymharedd ENIC fel tystiolaeth ochr yn ochr â thystysgrifau cymwysterau wrth hawlio tystysgrif fframwaith prentisiaeth.

Mae adnoddau ar gael i gyflogwyr ar gyfer recriwtio megis:

A Question of Care, fideo rhyngweithiol i weld sut beth yw gweithio ym maes gofal
Hyfforddiant Cyflwyniad i Ofal Cymdeithasol a gaiff ei gydnabod gan gyflogwyr.
Cardiau Gyrfa Gofalwn Cymru, adnodd sy'n darparu gwybodaeth am wahanol rolau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
Gwefan Gofalwn Cymru, sy’n cynnwys llawer o adnoddau am brentisiaethau.

Gan fod ymgymryd â phrentisiaeth yn ymrwymiad mawr i'r unigolyn ac i'r cyflogwr, cynhelir cyfweliad i sicrhau bod dysgwyr wedi dewis y sector galwedigaethol cywir a bod ganddynt y cymhelliant i fod yn ddysgwr ar brentisiaeth.

Efallai y bydd dysgwyr sydd wedi cwblhau Bagloriaeth Cymru neu gyrsiau coleg amser llawn eraill wedi cwblhau unedau neu gyrsiau, fel y cymhwyster Craidd Lefel 2, a fydd yn darparu credyd neu wybodaeth tuag at y Brentisiaeth Sylfaen neu Brentisiaeth mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Mae prosesau ar waith i sicrhau nad yw dysgwyr sydd â gwybodaeth, cymwysterau a phrofiad blaenorol o dan anfantais o ganlyniad i orfod ailadrodd dysgu. Bydd darparwyr hyfforddiant/colegau a chyrff dyfarnu yn gallu rhoi cyngor ynghylch y rheolau presennol ar gyfer achredu dysgu blaenorol a chydnabod profiad blaenorol. Mae llaciadau neu brocsïaid ar gyfer cymwysterau sgiliau trosglwyddadwy (Cyfathrebu a Chymhwyso Rhif) ac mae'r manylion hyn ar gael ar wefan Tystysgrif Prentisiaethau Cymru (ACW).

Gall trwydded yrru gyfredol fod yn fanteisiol ac efallai y bydd yn ofynnol ar gyfer rhai rolau, yn enwedig mewn lleoliadau gwledig.

Mae’r cymwysterau ymarfer yn y fframwaith hwn yn gofyn am dystiolaeth a gasglwyd o weithgareddau gwaith. Er mwyn cyflawni’r cymhwyster, rhaid i bobl sy'n gweithio tuag at Lefel 2, 3, 4 a 5 fod yn ymgymryd â thasgau sy'n bodloni'r disgrifyddion lefel ar gyfer eu rôl.

Beth i'w ystyried wrth ymgeisio

Bydd llawer o gyflogwyr yn chwilio am sgiliau a rhinweddau dymunol mewn darpar ddysgwyr. Gallai’r rhain gynnwys:

rhoi hawliau a barn oedolion, plant, pobl ifanc a gofalwyr wrth galon pob ymarfer
gwerthfawrogi a dathlu unigoliaeth, gwahaniaeth ac amrywiaeth
mynd ati’n frwd i hyrwyddo cyfle cyfartal ac ymarfer gwrth-wahaniaethol
cymhelliant i weithio a llwyddo o fewn y sector(au)
sgiliau rhyngbersonol da, sgiliau cyfathrebu llafar a chorfforol effeithiol.
parch at unigolion sy'n defnyddio'r gwasanaethau
mynd ati’n frwd i hyrwyddo iechyd a lles
parchu cyfrinachedd a chytundebau ynghylch gwybodaeth gyfrinachol, oni bai fod risg i ddiogelwch a llesiant
parodrwydd i ymgymryd â rhaglenni hyfforddi a dysgu a chymhwyso'r dysgu hwnnw yn y gweithle
gallu dangos y potensial i gwblhau'r cymwysterau galwedigaethol perthnasol ym maes iechyd a gofal cymdeithasol a gofynion eraill sy'n rhan o'r rhaglen brentisiaeth. Mae hyn yn golygu'r cymwysterau gwybodaeth a chymhwysedd ar bob lefel prentisiaeth
parodrwydd a'r gallu i weithio amrywiaeth o batrymau shifft gan fod y gwasanaethau'n cael eu cynnig bob dydd o'r flwyddyn a 24 awr y dydd
y gallu i weithio mewn timau bach anffurfiol, gan ddangos sgiliau gwrando a chyfrannu at wneud penderfyniadau ac ymarfer proffesiynol
safon o gyfathrebu a rhifedd sy'n cyd-fynd â gofynion y swydd.

Hefyd, mae angen amrywiaeth o nodweddion a phriodoleddau personol ar gyfer pob gweithiwr yn y sectorau hyn, ac mae cyflogwyr yn troi fwyfwy at recriwtio ar sail gwerthoedd. Mae adnoddau gwahanol ar gael i gyflogwyr ar gyfer recriwtio megis:

Mae Gwefan Gofalwn Cymru yn cynnwys llawer o adnoddau prentisiaeth
Cwrs hyfforddi Cyflwyniad i ofal cymdeithasol a gaiff ei gydnabod gan gyflogwyr
Cardiau Gyrfa Gofalwn Cymru, adnodd sy’n darparu gwybodaeth am wahanol rolau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
A Question of Care - fideo rhyngweithiol i weld sut beth yw gweithio ym maes gofal

Mae'r Llwybr Proffesiynol ar gyfer Arwain a Rheoli mewn Gwasanaethau Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn addas yn bennaf ar gyfer dysgwyr sydd â phrofiad yn y sector.

Rhaid iddynt fod mewn swydd reoli neu arwain tîm/goruchwylio ar hyn o bryd. Efallai y gallent fod yn rheolwr cynorthwyol neu'n uwch weithiwr gofal sy'n ceisio gwella eu cyfleoedd i symud ymlaen a chynorthwyo gyda'r gwaith o gynllunio olyniaeth ar gyfer rheolwyr yn eu gweithle. Efallai y byddant yn dymuno symud o un maes gwasanaeth i un arall, er enghraifft o weithio gydag oedolion i weithio gyda phlant a phobl ifanc. Bydd y swydd bresennol yn pennu'r llwybr i'w gwblhau.

Efallai y bydd rhai cyflogwyr yn gweld hyn fel cyfle i ddatblygu eu rheolwyr eu hunain yn y dyfodol a chynnig swyddi 'uwch' i'w staff y gellir rhoi cyfrifoldebau ychwanegol iddynt i gwblhau gofynion y cymwysterau.

Mae cyflawni ar Lefel 4 a 5 yn dangos y gallu i nodi a defnyddio dealltwriaeth, dulliau a sgiliau perthnasol i fynd i'r afael â phroblemau cymhleth sydd wedi'u diffinio'n fras. Mae'n cynnwys ysgwyddo'r cyfrifoldeb dros gynllunio a datblygu dulliau gweithredu yn ogystal ag arfer ymreolaeth a chrebwyll o fewn paramedrau eang. Mae hefyd yn adlewyrchu dealltwriaeth o wahanol safbwyntiau, ymagweddau neu ffyrdd o feddwl a'r rhesymeg y tu ôl iddynt. Bydd angen i ddysgwyr fod yn barod i astudio ar y lefel hon cyn dechrau'r brentisiaeth.

Bydd angen i ddysgwyr fod mewn sefyllfa sy'n darparu cyfleoedd gwaith go iawn sy'n bodloni'r meini prawf hyn.

Yn ddelfrydol, dylai dysgwyr fod:

wedi cwblhau'r Llwybr Prentisiaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol ar Lefel 2 neu 3 (gan gynnwys y cymwysterau Craidd ac Ymarfer)

neu feddu ar

NVQ lefel 2, 3 neu 4 mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol

neu,

Diploma Lefel 2 neu 3 y Fframwaith Cymwysterau a Chredydau (FfCCh) mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Erbyn hyn, dylent fod yn gweithredu fel ymarferwyr uwch, goruchwylwyr, dirprwy reolwyr neu reolwyr. Rhaid bod gan ddysgwyr sydd heb gwblhau'r cymwysterau hyn brofiad blaenorol sylweddol o weithio mewn swyddi goruchwylio neu reoli yn y sector.

Mae'r swyddi a gwmpesir gan y llwybr hwn yn cynnwys gweithio gydag oedolion a phlant agored i niwed, felly bydd rhaid i ddysgwyr gael archwiliad manwl clir gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) fel a ddisgrifir yn yr adran gofynion mynediad ar gyfer prentisiaethau Lefel 2 a 3. Mae angen amrywiaeth o nodweddion a phriodoleddau personol ar weithwyr yn y sectorau hyn hefyd.

Mae'n ofynnol i rai o'r swyddi gofrestru gyda Gofal Cymdeithasol Cymru, felly bydd rheolwyr gofal cymdeithasol naill ai'n meddu ar gymwysterau o fewn y llwybrau hyn neu'n gweithio tuag atynt.

Mae gwybodaeth am y cymwysterau gofynnol sy'n gysylltiedig â chofrestru ar gael yma: Fframwaith cymwysterau ar gyfer gofal cymdeithasol a gofal plant rheoleiddiedig yng Nghymru | Gofal Cymdeithasol Cymru. Holwch dîm cofrestru Gofal Cymdeithasol Cymru am eglurhad o'r cymhwyster perthnasol cyn cofrestru ar raglen brentisiaeth.

Dylid cynnal asesiad cychwynnol o bob dysgwr cyn dechrau’r rhaglen er mwyn canfod:

a oes gan y dysgwr unrhyw anghenion hyfforddi penodol
pa gymorth ac arweiniad y gallai fod eu hangen arnynt wrth weithio tuag at eu cymhwyster
y math a'r lefel briodol o gymhwyster.
Mae'n debygol iawn y gofynnir i ddysgwyr ymgymryd ag amrywiaeth o brofion (neu y byddant eisoes wedi'u cwblhau yn y cyfweliad) a fydd yn cynnwys sgiliau cyfathrebu yn Gymraeg neu Saesneg a chymhwyso rhif. Nid yw'r rhain wedi'u bwriadu fel rhwystr i fynediad, ond i ddeall gallu'r dysgwr i gyflawni'r rhaglen, ac i helpu i deilwra'r cynllun dysgu unigol i ddiwallu ei anghenion ei hun ac anghenion y cyflogwr. Bydd dysgwyr yn cael eu cefnogi i ddatblygu sgiliau cyfathrebu a chymhwyso rhif sy'n briodol i swyddogaeth eu rôl, os nad ydynt eisoes yn meddu ar y cymwysterau perthnasol.
Mae prosesau ar waith i sicrhau nad yw dysgwyr sydd â gwybodaeth, cymwysterau a/neu brofiad blaenorol perthnasol o dan anfantais o ganlyniad i orfod ailadrodd dysgu. Bydd darparwyr hyfforddiant, cyrff dyfarnu a cholegau yn gallu rhoi cyngor ar y rheolau presennol ar gyfer achredu dysgu blaenorol a chydnabod profiad blaenorol. Gall hyn fod yn arbennig o berthnasol os yw'r dysgwr yn newid meysydd gwasanaeth, megis o ofal plant i ofal oedolion. Gan y bydd dysgwyr eisoes yn gweithio yn y sector neu wedi gweithio yn y sector yn ddiweddar, gallant wneud cais i gael cydnabod eu profiad yn ffurfiol gan gorff dyfarnu a bydd hyn yn cyfrif tuag at y cymwysterau yn y llwybr hwn.
Hefyd, mae angen amrywiaeth o nodweddion a phriodoleddau personol ar gyfer pob gweithiwr yn y sectorau hyn, ac mae cyflogwyr yn troi fwyfwy at recriwtio ar sail gwerthoedd. Mae adnoddau gwahanol ar gael i gyflogwyr ar gyfer recriwtio megis:
gwefan Gofalwn Cymru sy’n cynnwys llawer o adnoddau am brentisiaethau
Cwrs hyfforddi Cyflwyniad i ofal cymdeithasol a gaiff ei gydnabod gan gyflogwyr
Cardiau Gyrfa Gofalwn Cymru, adnodd sy'n darparu gwybodaeth am wahanol rolau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol
A Question of Care fideo rhyngweithiol i weld sut beth yw gweithio ym maes gofal.

Diwygiadau dogfennau

24 Tachwedd 2021