Skip to main content

Llwybr

Heating and Ventilating Systems

Cytunwyd ar gynnwys y Llwybr hwn gan y Grŵp Llywio arbenigol a hwylusir gan Sgiliau Peirianneg Gwasanaethau Adeiladau. Hwn yw’r unig Lwybr Prentisiaeth Gosod a Chrefftwr Gwres ac Awyru yn y sector Peirianneg Gwasanaethau Adeiladau a gymeradwywyd i’w ddefnyddio yng Nghymru sy’n gymwys ar gyfer cyllid Medr.

DYDDIAD CYHOEDDI: 01/07/2026 ACW Fframwaith Rhif.. FR05093 version 2

.

Cynnwys y Rhaglen Ddysgu

Bydd darpariaeth y Rhaglen Ddysgu yn cynnwys tair elfen orfodol: 

  • Cymwysterau, 

  • Sgiliau Hanfodol 

  • Hyfforddiant yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith 

Cyfanswm y gwerth credyd lleiaf sydd ei angen ar gyfer Llwybr Lefel 118 credyd.

 

Gofynion mynediad

Mae'r Brentisiaeth hon yn addas ar gyfer dysgwyr sydd:

  • yn 16+ oed ac yn gweithio yn y maes crefft ar hyn o bryd

  • wedi llwyddo yn yr holl asesiadau mynediad sector-benodol perthnasol (lle y bo’n briodol) 

  • wedi ennill un neu fwy o’r canlynol (neu gymhwyster cyfwerth a gydnabyddir): 

    • cymhwyster Sylfaen mewn Adeiladu a’r Amgylchedd Adeiledig ar Lefel 2  

    • Cymhwyster Dilyniant mewn Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu ar Lefel  2*  

  • Diploma Cenedlaethol Bagloriaeth Cymru 
  • TGAU gradd A-C ym mhob un o’r canlynol:- pwnc cyfathrebu, mathemateg a naill ai gwyddoniaeth neu bwnc technegol (e.e. Dylunio a Thechnoleg, Electroneg a.y.b.) 
  • TGAU gradd A-C mewn TGAU Yr Amgylchedd Adeiledig CBAC
  •  

 

Rhaglen(ni) dd/dysgu'r llwybr prentisiaeth

Lefel 3: Crefftwr Gwres ac Awyru

Lefel 3: Crefftwr Gwres ac Awyru Cymwysterau

Rhaid i gyfranogwyr ennill y cymhwyster cyfunol canlynol a gallant hefyd gwblhau'r cymhwyster gwybodaeth dewisol ychwanegol ar lefel 2.
Rhaid i gyfranogwyr gwblhau cymwysterau Sgiliau Hanfodol (neu gymwysterau cyfatebol) ar y lefelau a ddangosir isod, neu ddangos tystiolaeth ohonynt.

Lefel 2 - Craidd mewn Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Dewisol)
Corff Dyfarnu Rhif y Cymhwyster Gwerth Credyd Cyfanswm Amser y Cymhwyster Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
City & Guilds C00/4414/0 41 410 Gwybodaeth Cymraeg-Saesneg


Lefel 3 - Crefftwr Gwres ac Awyru
Corff Dyfarnu Rhif y Cymhwyster Gwerth Credyd Cyfanswm Amser y Cymhwyster Cymhwysedd / Gwybodaeth / Cyfun Iaith/Ieithoedd Asesu'r Cymhwyster
EAL C00/4278/6 118 1176 Cyfun Cymraeg neu Saesneg

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Lefel 3: Crefftwr Gwres ac Awyru Lefel Isafswm Gwerth Credyd
Cyfathrebu 2 6
Cymhwyso Rhif 2 6
Llythrennedd Digidol 2 6

Mae ieithoedd asesu cymwysterau Sgiliau Hanfodol Cymru yn Saesneg-Cymraeg.

Sylwer y gall/dylai tystiolaeth ar gyfer Sgiliau Hanfodol gael ei chasglu’n holistaidd ac o weithgareddau eraill er mwyn peidio â thynnu amser dysgu o’r prif feysydd crefft. 

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Lefel 3: Gwres ac Awyru

Llwybr Isafswm Oriau Hyfforddi yn y Gwaith Isafswm Oriau Hyfforddi i Ffwrdd o'r Gwaith
Lefel 3: Crefftwr Gwres ac Awyru 6720 960

Gall yr oriau hyn fod yn wahanol ar gyfer gweithwyr profiadol/hŷn gan ddibynnu ar eu profiad o ddiwydiant. Mae’r oriau’n cynnwys dysgu a datblygu a wnaed mewn ystod o leoliadau, gan gynnwys yn y gweithle dan gyfarwyddyd hyfforddwr perthnasol, e.e. mentor yn y gweithle. Dylai canolfannau a chyflogwyr gydweithio’n agos i bennu pa gyfran o’r hyfforddiant fydd yn digwydd mewn canolfannau ac mewn gweithleoedd.

Gofynion eraill ychwanegol

Mae’n ofynnol i’r Prentis, gan ddibynnu ar eu meysydd gwaith arbenigol, gyflawni o leiaf un dystysgrif/ardystiad dewisol (neu gymwysterau cydnabyddedig sy’n gyfwerth â hwy) fel a ddangosir isod 

Tystysgrif Corff Ardystio (enghraifft) Craftsperson
Rheoliadau Weirio (BS7671) ECA/NETOptional
Dŵr Poeth Heb Ei Awyru BPECOptional
OlewOFTECOptional
Cynllun Ardystio Achrededig (ACS)* Nwy EUskillsMandatory
Weldio BESCAMandatory
Gosod, Profi, Comisiynu a Throsglwyddo Systemau Pwmp Gwres  BPECMandatory
Technolegau Microgynhyrchu Ynni Adnewyddadwy: Technolegau cynaeafu ac ailgylchu dŵr  BPECMandatory

 

*Y dysgwr i gwblhau’r asesiadau Diogelwch Nwy (cwmpas cyfyngedig) sydd wedi’u bwriadu ar gyfer gweithredwyr a fydd yn gosod pibellau masnachol sy’n fwy na 35mm at ddiben trawsgludo nwy. Y cyfeiriadau unedau (a ddefnyddir yn gyffredin yn y sector) yw ICPN1 ac ICPN1LS.

Sylwer yr ystyrir bod y gofynion Gorfodol yn rhan o’r Brentisiaeth a’u bod wedi’u cwmpasu gan gyllid Medr. 

Rolau swydd

• Heating and Ventilating Craftsperson

This Pathway specifies the standards and criteria for the Level 3 Apprenticeship for the Heating and Ventilating Craftsperson. Successful achievement of all the components of this Pathway will lead to the award of a Level 3 qualification and recognition as a qualified Craftsperson within the sector.

 

Thus Pathway has one pathway:

 

  • Heating and Ventilating Craftsperson

 

The Heating and Ventilating (H&V) Craftsperson will install, maintain and repair central heating, ventilation and air conditioning systems. They work on large-scale equipment including boilers, tanks and large pipes.

 

Ceir gorgyffwrdd sylweddol rhwng y rhannau cysylltiedig eraill o’r sector Gwasanaethau Adeiladau. Yn fwy eang, mae’r Diwydiant Gwres ac Awyru’n cofleidio gweithrediadau a phrosiectau technegol sy’n berthnasol i osod, trin a chynnal a chadw’r canlynol mewn eiddo diwydiannol a masnachol:

  • Gwres 
  • Awyru 
  • Adfer gwres 
  • Rheoli ynni 
  • Systemau dŵr poeth ac oer 
  • Atal tân a diogelu rhag tân  
  • Trin a chynnal a chadw pibellau

 

Yn uniongyrchol gysylltiedig â’r gweithrediadau a phrosiectau hyn mae meysydd galwedigaethol sy’n benodol i’r diwydiant Gwres ac Awyru ac sy’n cynnwys: 

  • Gosod, cynnal a chadw a thrin systemau gwres ac awyru
  • Comisiynu systemau gwres ac awyru 
  • Gosod a chomisiynu systemau dwythellau a phibellau 
  • Gosod, cynnal a chadw a chomisiynu systemau aerdymheru 
  • Gosod, cynnal a chadw a chomisiynu systemau oeri 

 

Mae’r diwydiant Gwres ac Awyru’n gynyddol yn cyflawni ystod ehangach o dasgau a phrosiectau sy’n cynnwys::  

  • Prif gontractwyr ar brosiectau peirianneg adeiladu megis cyfadeiladau siopa ac adloniant, stadiymau chwaraeon, ysbytai, gwestai a blociau swyddfeydd  
  • Systemau rheoli adeiladau a reolir – gwres; aerdymheru; rheolaeth amgylcheddol 
  • Gosodiadau cymhleth mewn adeiladau a strwythurau at ddibenion masnachol, diwydiannol, hamdden a thrafnidiaeth 
  • Dylunio, adeiladu, gosod a chynnal a chadw gwasanaethau adeiladau ar gyfer gweithgynhyrchu a phrosesu diwydiannol cymhleth 

 

Mae’r Gosodwr a Chrefftwr Gwres ac Awyru modern ar flaen y gad o ran technoleg (dylunio, datblygu, profi, gosod, cynnal a chadw) sy’n gysylltiedig â thargedau carbon isel, cadwraeth ynni a chyflenwad adnewyddadwy.  

 

Mae'r Brentisiaeth hon wedi'i chynllunio i roi cyfle i unigolion ddatblygu'r sgiliau a'r wybodaeth sydd ei hangen arnynt i osod a/neu gynnal a chadw systemau gwresogi ac awyru mewn adeiladau masnachol, diwydiannol a phreswyl gan gynnwys yr holl agweddau canlynol sy'n berthnasol:

  • Gofynion a newidiadau technolegol 

  • Rheoliadau a Gofynion Statudol ac Anstatudol 

  • Arferion gweithio yn unol â gofynion Iechyd a Diogelwch 

  • Gweithdrefnau arolygu, profi a chomisiynu 

 

Yn dilyn cwblhau’r gofynion yn y Llwybr hwn dylai’r Prentis, fel lleiafswm, fod yn meddu ar y sgiliau craidd a’r wybodaeth graidd sy’n ofynnol i wneud y canlynol mewn modd diogel a chymwys:

 

  • Cymhwyso deddfwriaeth iechyd a diogelwch ac amgylcheddol yn y sector peirianneg gwasanaethau adeiladu 

  • Sefydlu a chynnal perthnasoedd yn y sector peirianneg gwasanaethau adeiladu 

  • Cydlynu safle gwaith yn y sector peirianneg gwasanaethau adeiladu 

  • Paratoi, Cynhyrchu a Gosod ystod o Systemau Gwres ac Awyru domestig, masnachol a diwydiannol gan gynnwys gwres dŵr poeth/oer/wedi’i oeri, tanwydd, gwres hydronig  
  • Gosod, Profi, Comisiynu a Datgomisiynu Systemau Pibellau Peirianneg Gwasanaethau Adeiladau Cymhleth 
  • Weldio pibellau gwres ac awyru diwydiannol a masnachol 

 

Yn ogystal, dylai'r Prentis hefyd allu:

 

  • Cymhwyso barn a chefnogaeth broffesiynol 
  • Herio ymddygiadau/gweithgareddau anniogel
  • Dangos arloesedd drwy nodi meysydd i'w gwella a'u hawgrymu a/neu ddatblygu atebion arloesol
  • Adnabod a rheoli risgiau i chi'ch hun ac eraill
  • Cadwch yr ardal waith yn lân ac yn daclus
  • Rheoli eich amser eich hun yn effeithiol
  • Meddwl yn rhesymegol ac yn unol â gofynion y sefyllfa gan ddefnyddio rhesymu clir a dilys wrth wneud penderfyniadau i ymgymryd â'r cyfarwyddiadau gwaith
  • Gweithio'n effeithiol yn unigol ac mewn tîm
  • Gweithio yn unol â gofynion ansawdd
  • Gweithio'n gynhyrchiol
  • Gweithio'n ddiogel a sicrhau diogelwch pobl eraill
  • Gweithio o fewn lefel cymhwysedd eich hun a gwybod pryd i ofyn am gyngor gan eraill

 

Drwy gydol y broses Brentisiaeth dylai'r Prentis, o leiaf, ddatblygu ac arddangos yr ymddygiadau sy'n dangos eu bod yn gyson:

  1. Grymusol

  2. Hyderus

  3. Gwisgo'n briodol 

  4. Empathetic 

  5. Teg

  6. Onest

  7. Rhagweithiol

  8. Cynhyrchiol 

  9. Prydlon 

  10. Dibynadwy

Dilyniant

Nod y Llwybr hwn yw sicrhau bod y dysgwyr llwyddiannus yn ennill:

  • Y sgiliau a'r wybodaeth sy'n ofynnol gan y diwydiant i gyflawni cymhwysedd.
  • Sgiliau sy'n gysylltiedig â swyddi a fydd yn cael eu defnyddio yn yr amgylchedd gwaith.
  • Gwybodaeth a sgiliau sy'n cyd-fynd ag arferion gwaith, rheoliadau statudol ac anstatudol perthnasol.
  • Sgiliau trosglwyddadwy a chraidd.
  • Y sail ar gyfer dilyniant gyrfa.

Pan fo prentisiaid wedi cwblhau’r Llwybr hwn, mae ganddynt nifer o opsiynau ar gyfer camu ymlaen gan gynnwys:

  • Galwedigaethol: datblygu eich hun yn y rôl a cheisio dyrchafiad 
  • Academaidd: defnyddio’r cymwysterau a enillwyd fel sail ar gyfer astudio pellach a mynediad i Addysg Bellach neu Addysg Uwch fel y bo’n briodol (e.e. i wneud cymwysterau HNC a/neu HND) Cyfuniad o Alwedigaethol ac Academaidd: ymgymryd ag astudiaeth ran-amser tra'n dal i weithio.. Gall hyn fod fel rhan o Brentisiaeth Lefel Uwch (PLU) strwythuredig gyda llwybr Gwasanaethau Adeiladu cydnabyddedig fel y PLU Amgylchedd Adeiledig sy'n ymgorffori'r cymwysterau HNC/HND

Yn fwy penodol, yn dilyn cwblhau’r Brentisiaeth hon yn llwyddiannus bydd prentis wedi’i arfogi â’r sgiliau a’r wybodaeth, ac yn meddu ar y cymwysterau i:

  • Gamu ymlaen at gymwysterau Lefel 4/5 perthnasol e.e. Peirianneg Gwasanaethau Adeiladau   
  • Technoleg a Rheoli Prosiectau neu Radd Sylfaen mewn Peirianneg
  • Camu ymlaen at y Prentisiaethau Lefel 6 sy’n gysylltiedig â’r maes hwn megis mewn Technoleg a Rheoli Prosiectau Peirianneg Gwasanaethau Adeiladau
  • Camu ymlaen yn eu gyrfa gyda hyfforddiant pellach i mewn i rolau swyddi megis Technegydd, Dylunydd, Amcangyfrifwr, Rheolwr Prosiect, Goruchwylydd/ Rheolwr Safle/Gweithdy, Peiriannydd Siartredig, Peiriannydd Gwerthu neu Reolwr Masnachol  

Gellir dod o hyd i ragor o arweiniad gyrfa yn:

https://www.thebesa.com/

Disgwylir dysgu parhaus gan yr ymgeiswyr cymwys er mwyn cynnal ymwybyddiaeth o'r rheoliadau sy'n effeithio ar y diwydiant a newidiadau/datblygiadau technolegol.

Cydraddoldeb ac Amrywiaeth

Mae'n bwysig bod Llwybrau Prentisiaethau yn gynhwysol ac yn gallu dangos ymagwedd weithredol tuag at nodi a chael gwared ar rwystrau i fynediad a dilyniant. Dylai llwybrau hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng personau sy'n rhannu nodweddion gwarchodedig a'r personau hynny nad ydynt fel y nodwyd yn Neddf Cydraddoldeb 2010.

Y nodweddion gwarchodedig a nodir yn y Ddeddf Cydraddoldeb yw oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, hil, crefydd neu gred, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, beichiogrwydd a mamolaeth. Mae priodas a phartneriaeth sifil hefyd wedi'i chynnwys er mai dim ond mewn perthynas â'r gofyniad i ddileu gwahaniaethu mewn cyflogaeth.

Rhaid i ddarparwyr hyfforddiant a chyflogwyr hefyd gydymffurfio â'r ddyletswydd arall o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 i sicrhau na wahaniaethir yn erbyn ymgeiswyr o ran mynediad i'r diwydiant yn seiliedig ar y naw nodwedd warchodedig hynny.

Yn hanesyddol, nid yw’r Diwydiant Gwres ac wedi bod yn ddewis traddodiadol o ran gyrfa i fenywod.  Fodd bynnag, mae menywod yn cymhwyso ac yn gweithio’n llwyddiannus yn y sector a rhoddir anogaeth ar gyfer hyn.

Mae'r cyrff sectoraidd yn gweithio ar lefelau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol i nodi a mynd i'r afael â materion sy'n ymwneud â chydraddoldeb ac amrywiaeth. Cefnogir y gwaith hwn gan lywodraeth leol/cenedlaethol, cyrff anllywodraethol/asiantaethau ac Undebau perthnasol. 

Mae'n ofynnol bod recriwtio prentisiaid yn agored ac yn deg i bawb sy'n bodloni'r meini prawf dethol, waeth beth fo'u rhyw, tarddiad ethnig, crefydd/cred, cyfeiriadedd rhywiol neu anabledd.

Rhaid i bob partner sy'n ymwneud â chyflawni'r brentisiaeth a chyflogwyr fod yn ymrwymedig i bolisi o gyfle cyfartal a rhaid bod ganddynt bolisi a gweithdrefn cyfle cyfartal ffurfiol ar waith. 

Rhaid i gyflogwyr/darparwyr allu dangos nad oes unrhyw arferion gwahaniaethol neu gudd wrth ddethol a chyflogaeth. Rhaid i bob gweithgaredd hyrwyddo, dethol a hyfforddiant gydymffurfio â deddfwriaeth berthnasol megis Deddf Cydraddoldeb 2010. 

Bydd darparwyr yn monitro ymarfer a gweithdrefnau cyfle cyfartal yn eu sefydliad eu hunain ac yn cymryd camau cadarnhaol pan fo angen. Argymhellir hefyd bod cyflogwyr/darparwyr yn cynnal cyfweliad ymadael os yw'r prentis yn gadael y rhaglen cyn ei chwblhau.

Cyfrifoldebau a hawliau cyflogaeth (CHC)

Nid yw Cyfrifoldebau a Hawliau Cyflogaeth (ERR) bellach yn orfodol. Ond argymhellir bod pob prentis (yn enwedig y grŵp 16 oed -18 oed) yn derbyn rhaglen sefydlu cwmni.

Cyfrifoldebau

Cyfrifoldeb y Darparwr Hyfforddi a'r Cyflogwr yw sicrhau bod gofynion mae'r llwybr hwn yn cael ei ddarparu yn unol â Phrentisiaethau Llywodraeth Cymru/Medr Arweiniad. 

 

Gellir cael rhagor o wybodaeth gan: Medr

 


Diwygiadau dogfennau

26 Tachwedd 2021  
24 July 2026 - By Nicola Beasley   Updated core as optional