Peirianneg Tir

Cynnwys y Rhaglen Ddysgu

Bydd darpariaeth y Rhaglen Ddysgu yn cynnwys tair elfen orfodol:

• Cymwysterau,
• Sgiliau Hanfodol
• Hyfforddiant yn y gwaith/i ffwrdd o'r gwaith

127 credyd yw'r isafswm credyd gofynnol ar gyfer Peirianneg Tir Lefel 2.

78 credyd yw'r isafswm credyd gofynnol ar gyfer Peirianneg Tir Lefel 3.

Gofynion mynediad

Lefel 2: Peirianneg Tir

Nid oes unrhyw ofynion mynediad penodol ar gyfer y Brentisiaeth Sylfaen Lefel 2 mewn Peirianneg Tir. Fodd bynnag, ceir cymwysterau, cyrsiau a phrofiad a fydd o gymorth i ddysgwyr ddeall y sector cyn cychwyn: 

• Tystysgrif Lefel 1 mewn Astudiaethau Tir
• Dyfarniad/Tystysgrif Lefel 1 BTEC mewn Astudiaethau Tir
• /Diploma Lefel 1 mewn Gweithrediadau Tir Seiliedig ar Waith
• TGAU (Saesneg/Mathemateg, isafswm D) /Safon Uwch
• Wedi gweithio yn y diwydiant yn y gorffennol, neu'n gweithio ynddo ar hyn o bryd
• Sgiliau Allweddol/Hanfodol.

Efallai y bydd dysgwyr sydd wedi cwblhau Bagloriaeth Cymru wedi cwblhau unedau neu gyrsiau byr a fydd yn cynnwys gwybodaeth danategol tuag at y Brentisiaeth Sylfaen.

Bydd hyn yn cael ei asesu yn ystod asesiad cychwynnol, gan ganiatáu Cydnabyddiaeth o Ddysgu Blaenorol (RPL) lle bo'n briodol. 

Ceir cyfleoedd i ddysgwyr sy'n oedolion hefyd symud ymlaen i'r Brentisiaeth Sylfaen Peirianneg Tir, os oes ganddynt brofiad o fewn y diwydiant Peirianneg Tir, neu os ydynt yn ystyried newid gyrfa.

Lefel 3: Peirianneg Tir

Mae'r gofynion mynediad ar gyfer Prentisiaeth Lefel 3 mewn Peirianneg Tir yn cynnwys cwblhau Diploma Lefel 2 mewn Gweithrediadau Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith, a rhoddir ystyriaeth i'r canlynol

• Tystysgrif/Tystysgrif Estynedig/Diploma Lefel 2 mewn Technoleg Tir
• Diploma Lefel 2 mewn Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith
• NVQ Lefel 2 mewn Peirianneg Gwasanaeth Tir

Efallai y bydd dysgwyr sydd wedi cwblhau Bagloriaeth Cymru wedi cwblhau unedau neu gyrsiau byr a fydd yn cynnwys gwybodaeth danategol tuag at y Brentisiaeth. Bydd hyn yn cael ei asesu yn ystod asesiad cychwynnol, gan ganiatáu RPL lle bo'n briodol.

Ceir cyfleoedd i ddysgwyr sy'n oedolion hefyd symud ymlaen i'r Brentisiaeth Peirianneg Tir, os oes ganddynt brofiad o fewn y diwydiant Peirianneg Tir, neu os ydynt yn ystyried newid gyrfa.

Wrth adolygu'r fframweithiau Peirianneg Tir, cytunwyd â'r diwydiant mai hyd isafswm y Brentisiaeth Sylfaen yw 24 mis, a hyd isafswm y Brentisiaeth yw 15 mis (yn ychwanegol at y 24 mis i ennill y Brentisiaeth Sylfaen).

Rhaglen(ni) dd/dysgu'r llwybr prentisiaeth

Lefel 2: Peirianneg Tir

Lefel 2: Peirianneg Tir Cymwysterau

Mae'n rhaid i gyfranogwyr gwblhau'r cymhwyster cyfun isod.

Edrychwch ar Atodiad 1 i weld y berthynas rhwng yr unedau cymhwysedd a gwybodaeth o fewn y cymhwyster cyfun.

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

109 credyd ar gyfer cymhwysedd a gwybodaeth - Diploma Lefel 2 mewn Gweithrediadau Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith (FfCCh)

Cyfanswm yr oriau hyfforddi ar gyfer dysgwr nodweddiadol, gan gynnwys hyfforddiant yn y gwaith ac i ffwrdd o'r gwaith yw 3230 o oriau.

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

• 6 chredyd/45 GLH ar gyfer Lefel 1 Cyfathrebu Sgiliau Hanfodol Cymru
• 6 credyd/45 GLH ar gyfer Lefel 1 Cymhwyso Rhif Sgiliau Hanfodol Cymru
• 6 chredyd/45 GLH ar gyfer Lefel 1 Llythrennedd Digidol Sgiliau Hanfodol Cymru

Lefel 3: Peirianneg Tir

Lefel 3: Peirianneg Tir Cymwysterau

Mae'n rhaid i gyfranogwyr gwblhau'r cymhwyster cyfun isod.

Edrychwch ar Atodiad 2 i weld y berthynas rhwng yr unedau cymhwysedd a gwybodaeth o fewn y cymhwyster cyfun. .

Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW)

Hyfforddi yn y gwaith / i ffwrdd o'r gwaith

Manylion y Cymhwyster yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

60 credyd ar gyfer cymhwysedd a gwybodaeth - Diploma Lefel 3 mewn Gweithrediadau Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith (FfCCh)

Cyfanswm yr oriau hyfforddi ar gyfer dysgwr nodweddiadol, gan gynnwys hyfforddiant yn y gwaith ac i ffwrdd o'r gwaith yw 2019 o oriau.

Manylion Sgiliau Hanfodol yn y Gwaith/i Ffwrdd o'r Gwaith (Isafswm Credydau ac Oriau)

• 6 chredyd/45 GLH ar gyfer Lefel 2 Cyfathrebu Sgiliau Hanfodol Cymru
• 6 credyd/45 GLH ar gyfer Lefel 1 Cymhwyso Rhif Sgiliau Hanfodol Cymru
• 6 chredyd/45 GLH ar gyfer Lefel 1 Llythrennedd Digidol Sgiliau Hanfodol Cymru

Gofynion eraill ychwanegol

Gofynion cyflogaeth ychwanegol

Ar gyfer y Brentisiaeth Sylfaen a'r Brentisiaeth, mae'r diwydiant Peirianneg Tir wedi gofyn i ymgeiswyr gwblhau pedwar o'r Gofynion Cyflogaeth Ychwanegol a ganlyn, y mae dau ohonynt yn Orfodol a dau yn Ddewisol. Bydd y gofynion cyflogaeth ychwanegol hyn yn gwella'r Brentisiaeth ac yn hwyluso cyflogaeth yn y diwydiant. Nid yw Gofynion Cyflogaeth Ychwanegol yn ofynnol er mwyn ennill tystysgrif, ac mae'n bosibl na fyddant yn cael eu cyllido.

Sylwer: Os yw prentis eisoes wedi cwblhau Prentisiaeth Sylfaen Lefel 2, argymhellir y dylai ddilyn cyrsiau gwahanol.

Gorfodol:

- Cymorth Cyntaf Brys (cwrs undydd sy'n bodloni'r gofynion a amlinellwyd gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch HSE)

- Defnyddio Peiriannau Olwyn Sgraffinio yn Ddiogel

Dau brawf galwedigaethol arall wedi'u hachredu a'u cydnabod yn ddeddfwriaethol neu'n genedlaethol sy'n berthnasol i'r diwydiant (rhestr o awgrymiadau isod):

- Gyrru Tractor Sylfaenol

- Defnydd Diogel o Dractorau Dwy Olwyn a Reolir ar Droed

- Defnyddio Offer Cynnal a Chadw Glaswellt yn Ddiogel

- Cerbyd Pob Tir (ATV/UTV) / Defnyddio / Gyrru'n Ddiogel

- Cyrsiau Technegol Gwneuthurwyr Cymeradwy

- Rheoli Adnoddau Naturiol mewn Modd Cynaliadwy (SMNR)

- Peiriannau Dwy Olwyn

- Defnydd Diogel o FLT/Telesgopig/Gwrthbwyso 

- Defnydd Diogel o Beiriannau Torri Gwair (Gwthio/Gyrru) 

- Codi a Chario

- Defnydd Diogel o Dorwyr Llwyni

- Llifiau Cadwyn - Cynnal a Chadw a Thrawstorri

- Defnydd Diogel o Chwistrellwyr (PA1 + PA6 + PA2)

- Llwythwr a chloddiwr - Defnydd diogel o "180° neu 360°"

Rolau swydd

Gall rolau swydd ar Lefel 2 gynnwys:  Peiriannydd Gwasanaeth Amaethyddol, Peiriannydd Gwasanaeth Coedyddiaeth, Peiriannydd Gwasanaeth Chwaraeon/Gofal Tir, Peiriannydd Gwasanaeth Garddwriaethol, Peiriannydd Gwasanaeth Cynnal a Chadw Peiriannau.

Gall rolau swydd ar Lefel 3 gynnwys: Technegydd Diagnostig, Goruchwyliwr Gweithdy.

Dilyniant

Mae'r diwydiant Peirianneg Tir yn rhoi gwerth ar y Brentisiaeth fel llwybr mynediad/dilyniant i'r diwydiant. O'r Brentisiaeth Sylfaen ceir dilyniant uniongyrchol i'r Brentisiaeth, neu mae'n bosibl yr ystyrir dilyniant o raglenni eraill.

Dilyniant i'r Brentisiaeth.

Cwblhau Diploma Lefel 2 mewn Gweithrediadau Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith.

Ystyrir:

Tystysgrif/Tystysgrif Estynedig/Diploma Lefel 2 mewn Technoleg Tir

Diploma Lefel 2 mewn Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith

NVQ Lefel 2 mewn Peirianneg Gwasanaeth Tir

Mae mynediad i'r brentisiaeth hon yn ddibynnol ar ddisgresiwn y Darparydd Hyfforddiant.

Efallai y bydd dysgwyr sydd wedi cwblhau Bagloriaeth Cymru wedi cwblhau unedau neu gyrsiau byr a fydd yn cynnwys gwybodaeth danategol tuag at y Brentisiaeth.

Bydd hyn yn cael ei asesu yn ystod asesiad cychwynnol, gan ganiatáu Cydnabyddiaeth o Ddysgu Blaenorol (RPL) lle bo'n briodol. 

Ceir cyfleoedd i ddysgwyr sy'n oedolion hefyd symud ymlaen i'r Brentisiaeth Peirianneg Tir, os oes ganddynt brofiad o fewn y diwydiant Peirianneg Tir, neu os ydynt yn ystyried newid gyrfa.

Dilyniant o'r Brentisiaeth

Bydd prentisiaid sy'n cwblhau'r Brentisiaeth yn llwyddiannus yn cael cyfle i fynd rhagddynt o fewn y diwydiant, drwy symud ymlaen i gyrsiau Addysg Uwch eraill, fel HNC/D. Dyma enghreifftiau o gyrsiau sydd ar gael ar draws y DU:

- Peirianneg: Peirianneg Tir ac Adeiladu

- Peirianneg: rheoli delwriaeth peiriannau

- Amaethyddiaeth a mecaneiddio

- Technoleg amaethyddol

- Pobl neu reolaeth ariannol

- Rheoli Busnes.

Efallai y bydd prentisiaid sydd eisiau symud ymlaen yn eu cyflogaeth o'r Brentisiaeth yn gallu gweithio tuag at swyddi uwch, technegol a rheoli. Bydd y gallu i symud ymlaen yn dibynnu ar gymwysterau a phrofiad yr unigolyn, gan na fydd cyflawni'r Brentisiaeth yn unig yn rhoi sicrwydd o fynediad i'r cyfleoedd hyn.

Cydraddoldeb ac Amrywiaeth

Mae'n bwysig bod Llwybrau prentisiaeth yn gynhwysol ac yn gallu arddangos dull gweithredol o nodi a chael gwared â ffactorau sy'n atal mynediad a dilyniant. Dylai llwybrau hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion a chanddynt nodweddion gwarchodedig a'r rhai nad oes ganddynt y nodweddion hynny, fel y nodir yn Neddf Cydraddoldeb 2010.

Y nodweddion gwarchodedig a nodir yn y Ddeddf Cydraddoldeb yw oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, hil, crefydd neu gred, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, Beichiogrwydd a mamolaeth. Mae priodas a phartneriaeth sifil hefyd wedi'u cynnwys, ond dim ond yng nghyswllt y gofyniad i gael gwared â gwahaniaethu mewn cyflogaeth.

Mae'n RHAID i ddarparwyr hyfforddiant a chyflogwyr hefyd gydymffurfio â'r ddyletswydd arall o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 i sicrhau na wahaniaethir yn erbyn ymgeiswyr yn nhermau mynediad i'r diwydiant ar sail y naw o nodweddion gwarchodedig hynny.

Dynion yn bennaf yw gweithwyr y diwydiant Peirianneg Tir (77%), sydd yn sylweddol uwch na chyfartaledd y dynion sy'n gweithio yn y sector, sef 68% (y DU) a chyfartaledd Cymru o 71%.

Er nad yw'r diwydiant yn atal menywod rhag gweithio yn y sector, awgrymir bod y diffyg cydbwysedd yn deillio o hen ganfyddiad mai diwydiant y mae dynion yn gweithio ynddo yn bennaf yw peirianneg tir, er bod llawer o rolau yn y maes hwnnw yn cael eu cyflawni gan fenywod.  Mae'n ddiddorol mai dynion yn bennaf hefyd sy'n cofrestru ar raglenni dysgu Addysg Bellach yn gysylltiedig â Pheirianneg Tir, sef cyfartaledd o 98% o gymharu â chofrestriadau dysgu seiliedig ar waith o 100%.

Ceir ystod o rolau ymarferol i bobl o bob oedran a gallu, ynghyd ag angen cynyddol am reolwyr, technegwyr ac arbenigwyr medrus.  Mae'r diwydiant yn amrywiol ac yn cynnwys delwriaethau, gweithgynhyrchwyr, y sector gofal tir, delwriaethau a gweithgynhyrchwyr peiriannau coedwigaeth a gardd.

Ceir ystod eang o gyfleoedd ar gyfer peirianwyr tir, gan gynnwys gyrfaoedd cyffrous a boddhaus ym maes datblygu dyluniadau, gweithgynhyrchu, peirianneg maes, peirianneg gwasanaeth, rheolaeth amgylcheddol, mecaneiddio a gwerthu a marchnata.

Penderfyniadau a gwaith pellach:

Ysgrifennwyd yr unedau o fewn y Diploma mewn Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith mewn cydweithrediad â sefydliadau dyfarnu partner, i sicrhau eu bod yn rhydd rhag rhagfarn, yn hygyrch i bob prentis, ac yn berthnasol i ystod eang o rolau a busnesau ym maes Peirianneg Tir. Oherwydd natur amrywiol y sector Peirianneg Tir, mae'r Diploma mewn Peirianneg Tir Seiliedig ar Waith wedi cael ei ddatblygu o'r unedau hyn, er mwyn caniatáu cymaint o hyblygrwydd a dewis ag sy'n bosibl oddi mewn i'r rheolau cyfuno.

Bydd Lantra yn gweithio gyda'i Diwydiant Peirianneg Tir i hyrwyddo'r angen am reolwyr, technegwyr ac arbenigwyr medrus. Yn rhan o hyn rhoddir ystyriaeth hefyd i'r angen i gynyddu cyfranogiad yn y diwydiant ymhlith menywod a phobl o gefndiroedd ethnig.

Bydd y gweithgareddau'n cynnwys:

• Cynyddu ymwybyddiaeth o'r Brentisiaeth Peirianneg Tir drwy ymgyrchoedd penodol, gan ganolbwyntio ar grwpiau wedi'u tangynrychioli fel menywod yn arbennig. Cynyddu marchnata a chyfathrebu mwy i dynnu sylw at y cyfleoedd ymhlith ystod eang o yrfaoedd o fewn y sector, ac yn gysylltiedig â'r sector.  
• Defnyddio tudalennau gwe gyrfaoedd Lantra i hysbysu cynghorwyr gyrfa a phrentisiaid ynghylch y cyfleoedd sydd ar gael yn y diwydiant.

Cyfrifoldebau a hawliau cyflogaeth (CHC)

Nid yw Cyfrifoldebau a Hawliau Cyflogaeth (CHC) yn orfodol mwyach.  Ond argymhellir bod pob prentis (yn enwedig y grŵp 16-18 oed) yn derbyn rhaglen sefydlu yn y cwmni.

Cyfrifoldebau

Cyfrifoldeb Darparydd yr Hyfforddiant/y Cyflogwr yw sicrhau bod gofynion y Llwybr hwn yn cael eu cyflawni'n unol â Chanllawiau Prentisiaethau Llywodraeth Cymru/Medr.

Gellir cael rhagor o wybodaeth gan: Medr

Diwygiadau dogfennau